عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٣٤ - تفكر در سماوات

و در اجزاى انسان و اعضاى او از استخوان‌ها و عضلات و عصبات و عروق و آنچه در حقيقت از عدد بيرون است، تفكر كند و به تمام اين حقايقى كه از طريق فكر به دست مى‌آورد، بر كمال صانع و عظمت و علم و قدرت و عدم ثبات غير حضرت او استدلال كند و در حقيقت، خود را به ميوه شيرين انديشه كه دست يافتن به معرفت و عشق و مقام قرب حضرت اوست برساند، لذت حيات واقعى را دريابد[١].

تفكر در سماوات‌

اين جزوه كه تنها براى مسائل تربيتى تنظيم شده و سعى دارد از مسائل پيچيده علمى بپرهيزد، گنجايش بازگو كردن يك ميليونيم از يك ذره از يك ورق با عظمت خلقت و آفرينش را ندارد.

ولى از آنجايى كه علاقمند است، آيات و روايات باب تفكر را تا اندازه‌اى شرح دهد، ناچار است به گوشه‌اى محدود از حقايق موجود اشاره نمايد.

سماوات، يعنى مجموعه آثارى كه نسبت به ما بالاى سر ما قرار دارد و اين مجموعه، بنا به فرموده صاحب خلقت، هفت مرحله است كه از آن تعبير به آسمان‌هاى هفتگانه مى‌شود، هر كدامش توده‌هايى از ميليون‌ها سحابى و منظومه و كهكشان است و بنابر روايات و كتب پرقيمت علمى، آسمان اول نسبت به دوم چون ذره اى در برابر شيئى عظيم و دوم نسبت به سوم و به همين نسبت، تا ششم نسبت به هفتم.

عظمت و وسعت مسئله در حدى است كه اگر نوشتارهاى تمام كتب علمى را

[١] -بحار الأنوار: ٦٨/ ٣١٩، باب ٨٠، ذيل حديث ١.