عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٤ - توبه

نيت صادقه‌

اول: اين كه هر عبادتى از عبادات بايد به نيت صادقه باشد و به قصد امتثال امر شارع به جا آورده شود تا عبادت شود.

كسى كه اراده حج دارد اولا بايد قدرى تأمل در نيت خود نمايد، هواى نفس را كنار گذارد، ببيند غرضش از اين سفر امتثال امر الهى و رسيدن به ثواب و فرار از عقاب اوست يا نه نستجير بالله غرضش تحصيل اعتبار يا خوف از مذمت مردم يا تفسيق آن ها يا از ترس فقير شدن است، چنانچه معروف است هر كه ترك حج كند مبتلا به فقر مى‌شود، يا امور ديگر را غرض دارد، از قبيل تجارت و خوش‌گذرانى و سير در بلاد و غير ذلك.

اگر درست تأمل كند خودش مى‌فهمد كه قصدش چيست، اگر معلوم شد كه وجه همت خدا نيست بايد سعى در اصلاح قصد خود كند و لا اقل ملتفت به قبح اين مسئله گردد كه قصد حريم ملك الملوك را نموده ولى براى اين مسائل مادى و خيالى و بى‌فايده، در اينجاست كه بايد به نحو خجالت آغاز سفر كند نه به نحو غرور و غفلت.

توبه‌

دوم: اين كه تهيه حضور ببيند از براى مجلس روحانيين، با بجا آوردن يك توبه حقيقى، يعنى توبه‌اى كه تمام مقدمات در آن رعايت شود، از قبيل رد حقوق چه ماليه مانند خمس و رد مظالم و كفارات يا غير ماليه مانند غيبت و اذيت و هتك عرض و ساير جنايات بر غير كه لازم است از صاحبانش حلاليت بخواهد، به آن صورتى كه در كتب فقهى يا روايى آمده.