عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٦٣ - پيام پيامبر بزرگ اسلام

مى‌شود و به قربانى كه رمز اسلام كامل است تكميل مى‌گردد و هر يك از اين مناسك از طواف و نماز و سعى و وقوف به عرفات و مشعر و رمى و ذبح، رمز يكى از مراتب تكامل در توحيد مى‌باشد.

آن گاه از خداوند طلب توبه مى‌كنند و گويا مراتب صعودى تسليم در مسلمانان و تعبد در مناسك و توبه صورت ديگرى است از راه برگشت به سوى بهشت و موطن نخستين آدمى كه از آن هبوط يافت‌[١].

اى زائر خانه حق! آداب حج و برنامه مناسك را آن چنان انجام ده كه ابراهيم و اسماعيل انجام دادند.

راستى، حج بجاى آر و به حقيقت دامن رحمت حضرت حق را بگير و خويش را براى تسليم و توبه حقيقى در آن مكان مبارك آماده كن.

مسلم بدان كه پس از بازگشت به وطن اگر در خط عبوديت به آن معنايى كه خواسته‌اند حركت نكنى حج بجا نياورده، بلكه در مقدس‌ترين جايگاه و در حضور بانى هستى، سخنانى چند به ظاهر گفته و اعمالى مختصر، خالى از روح و محتوا بجا آورده‌اى.

پيام پيامبر بزرگ اسلام ٦ از كنار كعبه‌

علاوه بر خاطره‌هاى شيرين و بيدار كننده‌اى كه از ديدن مكه و حرم و بيت در ذهن بيننده بيدار نقش مى‌بندد، خاطره ديگرى او را متوجه به خود مى‌كند كه خير دنيا و آخرت او به آن بستگى دارد، خاطره‌اى كه عامل بپا كننده عدل و دادگسترى‌

[١] -براى شرح بيشتر اين ماجراى اعجاب‌انگيز به تفسير پرتويى از قرآن، مجمع البيان، الميزان، المنار، كشف الأسرار ميبدى مراجعه كنيد.