عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٨٩ - انديشه در آفرينش آسمان و زمين

انديشه بر پنج جهت است:

١- انديشه در آيات و نشانه‌هاى آفاقى و انفسى حق كه نتيجه آن رسيدن به توحيد و يقين است.

٢- انديشه در نعمت‌هاى ظاهرى و باطنى الهى كه ثمره آن شكر و عشق به حضرت مولاست.

٣- انديشه در آيات عذاب كه ميوه آن ترس از گناه و خوف از مقام حق است.

٤- انديشه در وعده‌هاى الهى نسبت به نيكوكاران كه عاقبت آن رغبت و شوق به اعمال صالحه است.

٥- انديشه در تقصير خويش از طاعت حق، با آن همه احسان الهى به عبد كه نتيجه آن شرم و حيا از خداست.

انديشه در آفرينش آسمان و زمين‌

عطاء مى‌گويد:

همراه عبيد بن عمير به نزد عايشه رفتيم، در حالى كه بين ما و او پرده‌اى افكنده بود... ابن عمير به عايشه گفت: عجيب‌ترين چيزى كه از رسول اكرم ٦ ديدى براى ما بگو، عايشه گريه كرد و گفت: تمام زندگى پيامبر ٦ عجيب بود، شبى نزد من آمد، كنارش قرار گرفتم، فرمود: رهايم كن تا مولايم را عبادت كنم، برخاست به طرف آب رفت، وضو گرفت، سپس به نماز ايستاد، نماز مى‌خواند و گريه مى‌كرد، در حدى كه محاسن مباركش از آب چشم تر شد. آن گاه به سجده رفت و از اشك ديده، زمين را تر كرد، سپس به پهلو قرار گرفت، تا بلال آمد و او را به نماز صبح خبر كرد، بلال به حضرت عرضه داشت، گريه شما از چيست؟ در حالى كه گذشته و آينده‌ات را، خداى مهربان غرق در غفران قرار داده.