عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٦٦ - كلامى از عالم ربانى در مرگ

و فرمود:

[أ يحسب الإنسان أن يترك سدى‌][١].

آيا انسان گمان مى‌كند بيهوده و مهمل [و بدون تكليف و مسؤوليت‌] رها مى‌شود؟!

پس به آيات بسيار به وسيله پيغمبر مختار پيغام داد و خبر داد كه تو را براى دنيا و لهو و لعب نيافريدم.

بلكه براى امر عظيمى و مطلب مهمى، چند روزى به جهت امتحان و تكليف تو را به دنيا فرستادم تا به تحصيل معرفت و عمل به طاعت من، خود را قابل درگاه عزت و لايق درگاه رحمت و عنايت من ساخته، از عقبات جهالت و ضلالت، به وعده‌گاه سعادت و كرامت من برسانى.

و پس از تذكر، اذعان اين معنى- كه لازمه ايمان است- لازم است كه تأخير در تدارك به غير سفاهت و شقاوت چه جهت دارد؟

آيا گمان دارى كه تا كار سازى خود را هر وقتى كه باشد، نكنى نخواهى مرد و حال آن كه زير زمين پر است از حسرت و ناله امثال تو كه به اراده تدارك به طول امل، در عبادات سستى و تأخير در عمل كردند و از حسرت و ندامت بى‌فايده، آرزوى رجوع به دنيا مى‌كنند، چنانچه در احاديث و روايات وارد شده.

يا گمان مى‌كنى كه توشه اين سفر محنت اثر، براى بعضى بدون سعى خود، مهيا مى‌تواند شد و حال آن كه حق تعالى مى‌فرمايد:

[ليس للإنسان إلا ما سعى‌][٢].

[١] -قيامت( ٧٥): ٣٦.

[٢] -نجم( ٥٣): ٣٩.