عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٩٨ - درجات علم

ذات و صفات او به كس نماند و هيچ كس هيچ نكند الا او بيند و داند.

[اعملوا ما شئتم إنه بما تعملون بصير][١].

عقل را به كنه معرفت او راه نيست و بازمانده و نادان است و عشق نيز در شناخت جمال و جلال او حيران است، هر كه او وى را برگزيد و خواست او را دانست و آن را كه نخواست دائما شيفته و سرگردان است و اگر چه اين سريست كه بس پنهان است، اين رمز منظوم در اشاره معرفت او دليل و بيان است.

درجات علم‌

بايد كه محقق بداند كه اين است، اعتقاد درست كه بنده را علم توحيد و يگانگى پروردگار خود حاصل شود و اين علم را سه درجه است:

علم اليقين و عين اليقين و حق اليقين.

علم اليقين آن است كه بنده را به قوت ايمان و طهارتى كه دل وى را حاصل بود از شك و شبهت برهاند و به رؤيت آلاء و نعماء و آيات بينات و علاماتى كه همه دليل است بر وجود خداى عزوجل، برساند.

و اما عين اليقين و حق اليقين درجه انبيا و اولياست، هرگاه كه شخص در شرايط طريقت و ترك ما سوى الله درست آيد، راه آن بر وى بگشايند و ذوق آن بيابد و به تدريج به تحقيق آن رسد.

[١] -فصلت( ٥٤): ٤٠. هر چه مى‌خواهيد انجام دهيد، بى‌ترديد او به آنچه انجام مى‌دهيد، بيناست.

[٢] -فخرالدين عراقى.