عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٩٥ - معرفت يا اصل همه فضايل

رنگ مى‌پذيرد و حقوق حق‌داران را رعايت مى‌كند.

البته اين شش موردى كه در محور عبادت صحيح توضيح داده شد، معلول معرفت انسان به حضرت حق و اوامر و شؤون اوست.

معرفت يا اصل همه فضايل‌

معرفت يا به فرموده قرآن مجيد، بصيرت، واقعيتى است كه هم چون چراغ پر نور، در شب تاريك زندگى فرا راه انسان است، تا انسان بتواند از بركت آن، حقايق و خطرات را درك كرده و با اراده‌اى متين و نيتى صادقانه به جلب منافع برخاسته و دفع خطر و ضرر كند.

انسان، اگر خدا و شؤون او و اوامر و نواهيش را نشناسد، چگونه سالك راه كمال و مسافر ديار رشد و حقيقت گردد؟

صاحب «منهاج الطالبين و مسالك الصادقين» در اين زمينه مى‌گويد:

بدان كه اول چيزى كه بر همه بندگان واجب است، معرفت معبود و صانع همه عالم و عالميان است و شناخت آلاء و نعماء و گزاردن شكر آن.

و رسول ٦ فرموده است كه:

خداى عزوجل بود و هيچ چيز با او نبود[١].

پس بايد كه از اين حديث معلوم كند كه همه عالم و هر چه در آن است از آسمان‌ها و زمين‌ها و درياها و هر چه در فهم و وهم انسان آيد، همه مخلوق و مصنوع است و حق سبحانه و تعالى خالق و صانع آن است و قادر است كه هر چه آفريده است، همه را فانى و نيست كند و ديگر بار هر چه خواهد بيافريند، چنان كه فرموده:

[١] -بحار الأنوار: ٥٤/ ٢٣٣، تفهيم و تتميم.