عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٢٧ - تلبيه، شعار بلند ملكوتى

اى فرزندان آدم! آيا به شما سفارش نكردم كه شيطان را مپرستيد كه او بى‌ترديد دشمن آشكارى براى شماست؟

اى مولاى من! تو يكتا و بى‌همتايى، كسى هستى كه همگان بايد ندايت را اجابت كنند و دعوتت را بپذيرند، نهاد همه متوجه تست، صاحب و معطى نعمت‌هاى بيشمارى، مالك آن چنان عزتى هستى كه خوارى به حريمش راه ندارد، نيرويى هستى كه نقصان نمى‌پذيرى، نفوذت به همه جا رسيده، خدايى جز تو وجود ندارد.

آرى، اى مولاى من! ندايت را مى‌پذيرم، ستايش و نعمت براى تست و آقايى و بى‌همتايى در خور تست.

اين است معناى تلبيه، با اين شعار وحدت و يگانگى، پرستندگان خداى يگانه اعلام مى‌شود، البته همه اين واقعيت‌ها در صورتى است كه به حقيقت تلبيه توجه شود.

تلبيه گويان، خود را به آسمان نورانى تجرد كه در آنجا از ظلمت‌هاى مادى، سركشى‌هاى نفس و امتيازهاى موجب كبر و دورويى، خبرى نيست بالا مى‌برند.

چون تلبيه شعار ايمان است و مقصود از آن اين است كه آدمى مصداق واقعى آن شود و معنايش پاسخ‌گويى به اوامر الهى است و از طرفى تحت عنوان ويژه‌اى در مسئله حج قرار گرفته، چه حج مزاياى منحصر به فردى دارد، بنابراين چقدر از ايمان دورند و چه اندازه چهره باطن آنان زشت است، كسانى‌كه خود را از اين حريم عالى دور نگاه داشته و راز خويشتن و جامعه خود را به شيطان واگذاشته و دربست در اختيار دشمنان دين و ملت‌اند! و در شؤون حيات از فرهنگ شياطين پيروى مى‌كنند، اين دون همتان و پست فطرتان در هر مقامى كه هستند در وقت تلبيه جز