عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٢٥ - كلام اميرالمؤمنين

١- در آن زمان كه ذعلب يمانى از حضرت مى‌پرسد؟

هل رأيت ربك.

آيا پروردگارت را ديده‌اى؟

و حضرت پاسخ داد: آيا عبادت كنم چيزى را كه نمى‌بينم؟ ذعلب پرسيد:

چگونه خدا را مى‌بينى؟ فرمود: خدا را چشم‌ها با مشاهده عينى نمى‌بينند، ولى دل‌ها با حقايق ايمان او را درمى‌يابند[١].

آرى، وقتى انسان در وادى معرفت قدم گذاشت و آن معرفت را با تمام اعضا و جوارح به عمل كشيد و راه تقوا پيشه كرد و تمام محرمات الهيه را ترك نمود، عظمت و كبريايى او در دلش محقق مى‌شود و حضرتش را با تمام اسما و صفات، با ديده دل معاينه مى‌بيند.

٢- امام على ٧ مى‌فرمايد:

خداوندا، تويى مأنوس‌ترين مأنوس‌ها با اوليائت و تويى حاضرترين حاضران براى كفايت به امور توكل كنندگان بر تو، تويى كه نهانى درون آنان را مى‌بينى و به حال آنان در درونشان آگاهى، اندازه بينايى‌هاى آنان را مى‌دانى، اسرار پوشيده آنان براى تو آشكار و دل‌هاشان شيفته و بى‌قرار توست، اگر تنهايى در اين دنيا به وحشتشان اندازد، بياد تو انس مى‌گيرند و اگر مصائب روزگار بر سر آنان فرو ريزد پناه به سوى تو مى‌برند؛ زيرا آنان مى‌دانند كه زمام همه امور به دست توست و مبانى آن‌ها مستند به قضاى توست‌[٢].

شارح بزرگوار «نهج البلاغة»، علامه جعفرى در توضيح اين كلمات مسائلى‌

[١] -نهج البلاغة: خطبه ١٧٩؛ الكافى: ١/ ١٣٨، حديث ٤.

[٢] -نهج البلاغة: خطبه ٢٢٧.