عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٥ - ركوع، توحيد اسما و صفات

ركوع، توحيد اسما و صفات‌

امام خمينى رحمه الله از عارف معروف، قاضى سعيد قمى نقل مى‌كند كه:

ركوع در نظر من اشاره به مقام توحيد اسما و صفات است و پيش از اين دانستى كه قيام عبارت بود از مقام توحيد افعالى و چون نمازگزار به مقام توحيد فعلى متحقق شد از طرفى چون همه افعال از آثار اسما است مشاهده مى‌كند كه اسما با وجود كثرتى كه دارند، همگى در تحت يك اسم واحد كه جامع حقايق آن‌ها است قرار دارند و خود را نيز در تحت سلطنت همان اسم جامع مى‌بيند و فانى از استقلال فعلى خود شده و بلكه فانى از فعل خود مى‌شود و حقيقت خود را جمله حقايقى مى‌بيند كه در تحت همان اسم جامع مندرج مى‌باشد و چون به اين حقيقت پى برد به علامت خضوع خم مى‌شود و با اين خم شدن اشاره بدان مى‌كند كه هرگونه فعلى را از خود نفى كند و به افتخار بقاى اسمش در اسما به طور مربوبيت اكتفا مى‌نمايد، لذا اسم رب را كه به دنبال اسم جامع الله در سوره الحمدى كه براى بيان صدور حقايق از تأثير اسما بود، مى‌آورد و آن اسم را به خود نسبت مى‌دهد «ربى» تا اشاره به اين‌گونه بقا كرده باشد، يعنى مظهريت اين اسم كه از امهات اسما است و نيز رعايت ادب الهى را كرده باشد كه خداى تعالى اين اسم را به كاف خطاب اضافه فرموده است، آنجا كه فرمود:

[فسبح باسم ربك العظيم‌][١].

پس به نام پروردگار بزرگت تسبيح گوى.

[١] -واقعه( ٥٦): ٧٤.