اسرار الشهود فى معرفه الحق المعبود - اسيري لاهيجي، شمس‌الدين محمد - الصفحة ٤٤ - در جامعيت انسان و تطابق ميان آفاق و انفس به مقتضاى سنريهم آياتنا في الآفاق و في أنفسهم حتى يتبين لهم أنه الحق و طريق معرفت نفس و خدا بحكم من عرف نفسه فقد عرف ربه ١٧٥

هست انسان برزخ نور و ظلم‌

مطلع الفجرش از اين گفتند هم‌

برزخ جامع خط موهوم اوست‌

چون نمايد وهم تو معلوم اوست‌

آنچه مطلوب جهان شد در جهان‌

هم تو دارى باز جو از خود نشان‌

من عرف زان گفت شاه اوليا

عارف خود شو كه بشناسى خدا ١٧٦

دانش آفاق از انفس بخوان‌

تا كه گردى عارف اسراردان‌

گر همى خواهى كه گردى حق‌شناس‌

خويش را بشناس نز راه قياس‌

بل ز راه كشف تحقيق و يقين‌

عارف خود شو كه حقدانيست اين‌

گر به سر خود بيابى تو رهى‌

هم ز خود هم از خدا تو آگهى‌

هم ملك هم نه فلك بشناختى‌

چون به كنه خويشتن ره يافتى‌

چون بدانى تو كماهى خويش را

علم عالم حاصل آيد مر ترا

كى شود اين سر ترا علم اليقين‌

تا نگردى محو حق اى نازنين‌

چون به عشق دوست باشى جانفشان‌

پر ز خود بينى همه كون و مكان‌

شد مقيد روح تو در حبس تن‌

كى توانى كرد فهم اين سخن‌

تا نگردى بيخبر از خود تمام‌

كى خبر يابى ز حق اى نيكنام‌

گر بقا خواهى فنا شو كاين فنا

چون به معنى بنگرى باشد بقا

گر به كنه خود ترا باشد رهى‌

از خدا و خلق بى‌شك آگهى‌

آنكه سبحانى همى گفت آن زمان‌

اين معانى گشته بود او را عيان‌

هم ازاين‌رو گفت آن بحر صفا

نيست اندر جبه‌ام غير خدا

آن انا الحق كشف اين معنى نمود

گر به صورت پيش تو دعوى نمود

ليس فى الدارين آنكو گفته است‌

در اين معنى چه نيكو سفته است‌ ١٧٧

هر كس اين معنى به نوعى بازگفت‌

گر نهان و گر عيان اين راز گفت‌

هر كه اين ره را به پايان برده است‌

هم از اين معنى بيانى كرده است‌

گر همى خواهى كه يابى زو نشان‌

سر بنه بر خاك پاى كاملان‌

گر به امر پير رفتى اين طريق‌

مست گردى عاقبت هم زين رحيق‌

چون نماند از تويى با تو اثر

بيگمان يابى از اين معنى خبر