اسرار الشهود فى معرفه الحق المعبود - اسيري لاهيجي، شمس‌الدين محمد - الصفحة ٣٩ - در بيان آنكه ترقى در طور مراتب نفس به طريق تنزل است

نفس تا اماره باشد آتش است‌

دايما با سوختن او را خوش است‌

چونكه شد لوامه بر طبع هواست‌

مختلف احوال با خوف و رجاست‌

چونكه گردد ملهمه غالب بر او

وصف ماهيه بود اى رازجو

مطمئنه چون شود يابد قرار

گردد او چون خاك دايم با وقار

خلق آن باشد تواضع با خضوع‌

وصف او تمكين و عجز است و خشوع‌

از صفات بد چو نفست پاك شد

روح تو از خاك بر افلاك شد

مى‌خرامد چون ملايك بر فلك‌

همدم و همراز باشد با ملك‌

خلق نيكو بهتر از هر طاعت است‌

برخلاف نفس جان را راحت است‌

خلق نيك آمد صراط المستقيم‌

شد مثال خلق بد نار جحيم‌

جنت آن روح خلق نيك‌دان‌

جنت عارف يقين خود هست آن‌

چون به خلق نيك شد او متصف‌

بر كمالش گشت عالم معترف‌

خلق نيكو شد به معنى راه راست‌

هر كه دارد خلق بد دور از خداست‌

قول و فعلت نيك مى‌بايد وليك‌

زانهمه نيكى به است افعال نيك‌

خلق اصل و قول و فعلش فرع دان‌

فرع را چون اصل گفتن كى توان‌

مصدر افعال و اقوال است خلق‌

منبع مجموع اخلاق است خلق‌

خلق نيكو وصف هر انسان بود

آدمى با خلق بد حيوان شود

هر كرا اخلاق نيكو داد حق‌

مى‌برد از خلق عالم او سبق‌

من نديدم به ز خلق نيك هيچ‌

خوى بد مر آدمى را كرد گيج‌

دوستى با مرد نيكو خلق كن‌

وانكه خويش بد بود مشنو سخن‌

خلق نيكو شد بهشت و حور عين‌

خوى بد را دوزخ سوزان ببين‌

روضه رضوان همه خلق نكوست‌

خلق نيكت را جزا ديدار اوست‌

هر كه دارد در جهان خلق نكو

مخزن اسرار حق دان جان او

جمله اخلاق و اوصاف اى پسر

هر زمان گردد ممثل در صور

گاه نارت مى‌نمايد گاه نور

گاه دوزخ گاه جناتست و حور