اسرار الشهود فى معرفه الحق المعبود - اسيري لاهيجي، شمس‌الدين محمد - الصفحة ٢١٧ - فرهنگ لغات و اصطلاحات

در حالت دوم يقين و معلوم را مشاهده كند؛ و در حالت سوم به حقيقت برسد. بعضى گويند: مراد آنها از علم اليقين علم معاملات دنياست؛ و عين اليقين حال نزع و وقت بيرون رفتن از دنياست؛ و حق اليقين علم به كشف و رؤيت اندر بهشت است.

علم لدنى: علمى كه بنده از خدا آموزد بدون واسطه ملك و يا پيغمبرى، و اهل قرب را به تعليم الهى و تفهيم ربانى معلوم و مفهوم شود نه به دلائل عقلى و شواهد نقلى؛ و فرق علم لدنى و علم يقين آن است كه علم يقين ادراك نور ذات و صفات الهى است و علم لدنى ادراك معانى و كلمات از حق است بيواسطه بشر و آن بر سه قسم است: وحى، الهام و فراست.

غافر: آمرزنده گناه، پوشنده گناه. نامى از نامهاى خداى تعالى.

غش: بيهوشى، مدهوشى. خيانت كردن، گول زدن؛ و به كسر اول به معناى به غرض نصيحت كردن و پند ناخالص دادن است.

غوى: گمراه، بيراه، ضال.

فحسب: پس بس است.

فرق: (در مقابل جمع) اشارت به خلق است بدون حق. بعضى گويند به معناى مشاهده عبوديت است.

و گويند فرق آن است كه به تو نسبت داده شود و جمع آن است كه از تو سلب شود، به اين معنى كه امور كسبى بنده فرق است و آنچه از طرف حق است جمع است، و هركه تفرقه نداشته باشد بندگى ندارد و هركه جمع ندارد معرفت ندارد، زيرا تفرقه شريعت و جمع حقيقت است. تفرقه آغاز ارادت است و جمع انجام آن. مظفر كرمانى گويد:

فرق بعد الجمع: شهود خلق است قايم به حق، يعنى حق را در تمام موجودات و مخلوقات مشاهده نمايد كه مقام بقاء باللّه است و فرق بعد الجمع است و فرق ثانى است.