٣٩- ابى الصباح گويد: من شنيدم (مردم) سخنى را از رسول خدا (ص) و امير المؤمنين عليه السّلام و ابن مسعود نقل ميكنند، پس بنزد امام صادق عليه السّلام رفتم و آن را بر آن حضرت عرضه كردم، فرمود: (آرى) اين سخن رسول خدا (ص) است و آن را مى‌شناسم، (و آن اين بود كه) فرمود: رسول خدا (ص) فرموده:

شخص بدبخت در شكم مادرش بدبخت است، و سعادتمند كسى است كه بديگران پند گيرد، و زيرك‌ترين اشخاص مرد با تقوى و پرهيزكار است، و احمق‌ترين احمقان شخص بزهكار و فاجر است. و بدترين نقلها نقل كردن دروغ است، و بدترين كارها بدعتها است، و كورترين كوريها كورى دل است، و بدترين پشيمانيها پشيمانى روز قيامت است، و بزرگترين خطاها در پيشگاه خدا زبان دروغگو است، و بدترين كسبها كسب ربوى (و بدست آوردن مال از ربا) است و بدترين خوراكها خوردن مال يتيم است، و بهترين زيورها زيور مرد است برفتن راه درست با داشتن ايمان، و (نيز براه درست رفتن) بهترين چيزى است كه در اختيار او است (كه او را از بردگى شهوت بيرون آرد) و موجب قوام و صلاح سرانجام كارهاى او است (اين معنى روى آن است كه «واو» در جمله‌

«و قوام خواتيمه»

جزء روايت باشد، و محتمل است- چنانچه مجلسى (ره) گفته:- «واو» را نساخ افزوده باشند) و هر كه (در كار خود) پيرو شهوت‌طلبى باشد خداوند دروغش را بشنواند (مجلسى (ره) در معناى اين جمله چند وجه گفته كه از آن جمله است: هر كه عمل صالحى را در پنهانى انجام دهد و سپس آن را براى خودنمائى و اطلاع يافتن مردم آشكار كند خداوند غرض او را بگوش مردم برساند و براى مردم آشكار سازد كه غرض اين شخص از اين كار خود نمائى بوده و عملش خالص براى حق نبوده است).

و هر كه بكار دنيا سرگرم شود بدان درماند (و مطلوب خود را از آن دريافت نكند) و هر كه بلا (و فوائد و منافع و پاداش آن را) بداند بر آن شكيبائى ورزد، و هر كه آن را (و منافع و پاداشش را) نداند از آن بترسد و تن بدان ندهد، شك و ترديد (در اصول دين) كفر است، و هر كه گردنفرازى و تكبر كند خدايش پست كند، و هر كه فرمانبردارى شيطان كند نافرمانى خدا را كرده و هر كه نافرمانى‌