تفسير التبيان
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٧ ص
(٥)
٨ ص
(٦)
١٠ ص
(٧)
١٣ ص
(٨)
١٤ ص
(٩)
١٦ ص
(١٠)
٢٢ ص
(١١)
٢٦ ص
(١٢)
٣١ ص
(١٣)
٣٤ ص
(١٤)
٣٧ ص
(١٥)
٤٢ ص
(١٦)
٤٤ ص
(١٧)
٤٨ ص
(١٨)
٥١ ص
(١٩)
٥٢ ص
(٢٠)
٥٥ ص
(٢١)
٥٨ ص
(٢٢)
٦١ ص
(٢٣)
٦٣ ص
(٢٤)
٦٧ ص
(٢٥)
٦٩ ص
(٢٦)
٦٩ ص
(٢٧)
٧١ ص
(٢٨)
٧٢ ص
(٢٩)
٧٥ ص
(٣٠)
٧٧ ص
(٣١)
٨٣ ص
(٣٢)
٨٧ ص
(٣٣)
٨٨ ص
(٣٤)
٩٢ ص
(٣٥)
٩٤ ص
(٣٦)
٩٦ ص
(٣٧)
٩٧ ص
(٣٨)
٩٩ ص
(٣٩)
١٠١ ص
(٤٠)
١٠١ ص
(٤١)
١٠٣ ص
(٤٢)
١٠٧ ص
(٤٣)
١١٠ ص
(٤٤)
١١٢ ص
(٤٥)
١١٥ ص
(٤٦)
١٢٠ ص
(٤٧)
١٢٣ ص
(٤٨)
١٢٥ ص
(٤٩)
١٢٨ ص
(٥٠)
١٢٩ ص
(٥١)
١٣٢ ص
(٥٢)
١٣٤ ص
(٥٣)
١٣٧ ص
(٥٤)
١٤٠ ص
(٥٥)
١٤١ ص
(٥٦)
١٤٥ ص
(٥٧)
١٤٧ ص
(٥٨)
١٤٩ ص
(٥٩)
١٥٣ ص
(٦٠)
١٥٧ ص
(٦١)
١٥٧ ص
(٦٢)
١٦٠ ص
(٦٣)
١٦٣ ص
(٦٤)
١٦٦ ص
(٦٥)
١٦٧ ص
(٦٦)
١٦٩ ص
(٦٧)
١٧٠ ص
(٦٨)
١٧٢ ص
(٦٩)
١٧٦ ص
(٧٠)
١٧٨ ص
(٧١)
١٧٩ ص
(٧٢)
١٨١ ص
(٧٣)
١٨٧ ص
(٧٤)
١٨٨ ص
(٧٥)
١٩١ ص
(٧٦)
١٩٤ ص
(٧٧)
١٩٦ ص
(٧٨)
١٩٩ ص
(٧٩)
٢٠٢ ص
(٨٠)
٢٠٦ ص
(٨١)
٢٠٩ ص
(٨٢)
٢١٠ ص
(٨٣)
٢١٣ ص
(٨٤)
٢١٦ ص
(٨٥)
٢٢٠ ص
(٨٦)
٢٢٣ ص
(٨٧)
٢٢٧ ص
(٨٨)
٢٢٧ ص
(٨٩)
٢٣٠ ص
(٩٠)
٢٣٣ ص
(٩١)
٢٣٥ ص
(٩٢)
٢٣٨ ص
(٩٣)
٢٤٠ ص
(٩٤)
٢٤٣ ص
(٩٥)
٢٤٧ ص
(٩٦)
٢٤٩ ص
(٩٧)
٢٥٢ ص
(٩٨)
٢٥٥ ص
(٩٩)
٢٥٦ ص
(١٠٠)
٢٥٨ ص
(١٠١)
٢٦١ ص
(١٠٢)
٢٦٣ ص
(١٠٣)
٢٦٦ ص
(١٠٤)
٢٦٩ ص
(١٠٥)
٢٧٢ ص
(١٠٦)
٢٧٦ ص
(١٠٧)
٢٧٨ ص
(١٠٨)
٢٨١ ص
(١٠٩)
٢٨٤ ص
(١١٠)
٢٨٧ ص
(١١١)
٢٨٧ ص
(١١٢)
٢٩١ ص
(١١٣)
٢٩٣ ص
(١١٤)
٢٩٥ ص
(١١٥)
٣٠٠ ص
(١١٦)
٣٠٤ ص
(١١٧)
٣٠٨ ص
(١١٨)
٣١٢ ص
(١١٩)
٣١٥ ص
(١٢٠)
٣٢٢ ص
(١٢١)
٣٢٥ ص
(١٢٢)
٣٢٨ ص
(١٢٣)
٣٣٢ ص
(١٢٤)
٣٣٤ ص
(١٢٥)
٣٣٧ ص
(١٢٦)
٣٣٩ ص
(١٢٧)
٣٤٢ ص
(١٢٨)
٣٤٧ ص
(١٢٩)
٣٤٧ ص
(١٣٠)
٣٥٠ ص
(١٣١)
٣٥٢ ص
(١٣٢)
٣٥٥ ص
(١٣٣)
٣٥٨ ص
(١٣٤)
٣٦١ ص
(١٣٥)
٣٦٤ ص
(١٣٦)
٣٦٧ ص
(١٣٧)
٣٦٨ ص
(١٣٨)
٣٧١ ص
(١٣٩)
٣٧٤ ص
(١٤٠)
٣٧٧ ص
(١٤١)
٣٧٨ ص
(١٤٢)
٣٨١ ص
(١٤٣)
٣٨٢ ص
(١٤٤)
٣٨٤ ص
(١٤٥)
٣٨٦ ص
(١٤٦)
٣٩٠ ص
(١٤٧)
٣٩٢ ص
(١٤٨)
٣٩٥ ص
(١٤٩)
٣٩٧ ص
(١٥٠)
٣٩٩ ص
(١٥١)
٤٠٣ ص
(١٥٢)
٤٠٣ ص
(١٥٣)
٤٠٤ ص
(١٥٤)
٤٠٨ ص
(١٥٥)
٤١٠ ص
(١٥٦)
٤١٤ ص
(١٥٧)
٤١٨ ص
(١٥٨)
٤١٩ ص
(١٥٩)
٤٢٣ ص
(١٦٠)
٤٢٥ ص
(١٦١)
٤٢٨ ص
(١٦٢)
٤٣١ ص
(١٦٣)
٤٣٥ ص
(١٦٤)
٤٣٩ ص
(١٦٥)
٤٤٢ ص
(١٦٦)
٤٤٤ ص
(١٦٧)
٤٤٧ ص
(١٦٨)
٤٤٩ ص
(١٦٩)
٤٥١ ص
(١٧٠)
٤٥٤ ص
(١٧١)
٤٥٨ ص
(١٧٢)
٤٥٩ ص
(١٧٣)
٤٦٢ ص
(١٧٤)
٤٦٤ ص
(١٧٥)
٤٦٩ ص
(١٧٦)
٤٦٩ ص
(١٧٧)
٤٧٢ ص
(١٧٨)
٤٧٤ ص
(١٧٩)
٤٧٧ ص
(١٨٠)
٤٨١ ص
(١٨١)
٤٨٥ ص
(١٨٢)
٤٨٧ ص
(١٨٣)
٤٨٩ ص
(١٨٤)
٤٩٢ ص
(١٨٥)
٤٩٣ ص
(١٨٦)
٤٩٤ ص
(١٨٧)
٤٩٧ ص
(١٨٨)
٤٩٩ ص
(١٨٩)
٥٠٢ ص
(١٩٠)
٥٠٥ ص
(١٩١)
٥٠٩ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص

تفسير التبيان - الشيخ الطوسي - الصفحة ٢٣٢

(إِلّا رِجالًا نُوحِي‌ إِلَيهِم‌) و وجه‌ الاحتجاج‌ بذلك‌ انه‌ ‌لو‌ ‌کان‌ يجب‌ ‌ان‌ ‌يکون‌ الرسول‌ ‌الي‌ هؤلاء ‌النّاس‌ ‌من‌ ‌غير‌ البشر، ‌کما‌ طلبوه‌، لوجب‌ ‌ان‌ ‌يکون‌ الرسول‌ ‌الي‌ ‌من‌ تقدمهم‌ ‌من‌ ‌غير‌ البشر، فلما صح‌ إرسال‌ رجال‌ ‌الي‌ ‌من‌ تقدم‌، صح‌ ‌الي‌ ‌من‌ تأخر. و ‌قال‌ الحسن‌:

‌ما أرسل‌ ‌الله‌ امرأة: و ‌لا‌ رسولا ‌من‌ الجن‌، و ‌لا‌ ‌من‌ اهل‌ البادية. و وجه‌ اللطف‌ ‌في‌ إرسال‌ البشر ‌ان‌ الشكل‌ ‌الي‌ شكله‌ آنس‌، و عنه‌ افهم‌ و ‌من‌ الأنفة ‌منه‌ ابعد، لأنه‌ يجري‌ مجري‌ النفس‌، و الإنسان‌ ‌لا‌ يأنف‌ ‌من‌ نفسه‌.

‌ثم‌ ‌قال‌ ‌لهم‌ «فَسئَلُوا أَهل‌َ الذِّكرِ» ‌عن‌ صحة ‌ما أخبرتكم‌ ‌به‌ ‌من‌ انه‌ ‌لم‌ يرسل‌ ‌الي‌ ‌من‌ تقدم‌ ‌إلا‌ الرجال‌ ‌من‌ البشر و ‌في‌ ‌الآية‌ دلالة ‌علي‌ بطلان‌ قول‌ ‌إبن‌ حائط: ‌من‌ ‌أن‌ اللّه‌ ‌تعالي‌ بعث‌ ‌الي‌ البهائم‌ و الحيوانات‌ كلها رسلا.

و اختلفوا ‌في‌ المعني‌ بأهل‌ الذكر،

فروي‌ ‌عن‌ أمير المؤمنين‌ (ع‌) انه‌ ‌قال‌: (نحن‌ اهل‌ الذكر)

و يشهد لذلك‌ ‌أن‌ اللّه‌ ‌تعالي‌ سمي‌ نبيه‌ ذكراً بقوله‌ «ذِكراً رَسُولًا»[١] و ‌قال‌ الحسن‌: و قتادة: ‌هم‌ أهل‌ التوراة و الإنجيل‌. و ‌قال‌ ‌إبن‌ زيد:

أراد اهل‌ القرآن‌، لان‌ اللّه‌ ‌تعالي‌ سمي‌ القرآن‌ ذكراً ‌في‌ ‌قوله‌ «إِنّا نَحن‌ُ نَزَّلنَا الذِّكرَ وَ إِنّا لَه‌ُ لَحافِظُون‌َ»[٢] و ‌قال‌ قوم‌: معناه‌ و اسألوا اهل‌ العلم‌ باخبار ‌من‌ مضي‌ ‌من‌ الأمم‌ هل‌ كانت‌ رسل‌ اللّه‌ رجالا ‌من‌ البشر أم‌ ‌لا‌!.

و ‌قيل‌ ‌في‌ وجه‌ الأمر بسؤال‌ الكفار ‌عن‌ ‌ذلک‌ قولان‌:

أحدهما‌-‌ انه‌ يقع‌ العلم‌ الضروري‌ بخبرهم‌ ‌إذا‌ كانوا متواترين‌، و أخبروا ‌عن‌ مشاهدة، ‌هذا‌ قول‌ الجبائي‌.

و الثاني‌-‌ ‌ان‌ الجماعة الكثيرة ‌إذا‌ أخبرت‌ ‌عن‌ مشاهدة حصل‌ العلم‌ بخبرها ‌إذا‌


[١] ‌سورة‌ ٦٥ الطلاق‌ آية ١٠‌-‌ ١١
[٢] ‌سورة‌ ١٥ الحجر آية ٩