تفسير التبيان
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٧ ص
(٥)
٨ ص
(٦)
١٠ ص
(٧)
١٣ ص
(٨)
١٤ ص
(٩)
١٦ ص
(١٠)
٢٢ ص
(١١)
٢٦ ص
(١٢)
٣١ ص
(١٣)
٣٤ ص
(١٤)
٣٧ ص
(١٥)
٤٢ ص
(١٦)
٤٤ ص
(١٧)
٤٨ ص
(١٨)
٥١ ص
(١٩)
٥٢ ص
(٢٠)
٥٥ ص
(٢١)
٥٨ ص
(٢٢)
٦١ ص
(٢٣)
٦٣ ص
(٢٤)
٦٧ ص
(٢٥)
٦٩ ص
(٢٦)
٦٩ ص
(٢٧)
٧١ ص
(٢٨)
٧٢ ص
(٢٩)
٧٥ ص
(٣٠)
٧٧ ص
(٣١)
٨٣ ص
(٣٢)
٨٧ ص
(٣٣)
٨٨ ص
(٣٤)
٩٢ ص
(٣٥)
٩٤ ص
(٣٦)
٩٦ ص
(٣٧)
٩٧ ص
(٣٨)
٩٩ ص
(٣٩)
١٠١ ص
(٤٠)
١٠١ ص
(٤١)
١٠٣ ص
(٤٢)
١٠٧ ص
(٤٣)
١١٠ ص
(٤٤)
١١٢ ص
(٤٥)
١١٥ ص
(٤٦)
١٢٠ ص
(٤٧)
١٢٣ ص
(٤٨)
١٢٥ ص
(٤٩)
١٢٨ ص
(٥٠)
١٢٩ ص
(٥١)
١٣٢ ص
(٥٢)
١٣٤ ص
(٥٣)
١٣٧ ص
(٥٤)
١٤٠ ص
(٥٥)
١٤١ ص
(٥٦)
١٤٥ ص
(٥٧)
١٤٧ ص
(٥٨)
١٤٩ ص
(٥٩)
١٥٣ ص
(٦٠)
١٥٧ ص
(٦١)
١٥٧ ص
(٦٢)
١٦٠ ص
(٦٣)
١٦٣ ص
(٦٤)
١٦٦ ص
(٦٥)
١٦٧ ص
(٦٦)
١٦٩ ص
(٦٧)
١٧٠ ص
(٦٨)
١٧٢ ص
(٦٩)
١٧٦ ص
(٧٠)
١٧٨ ص
(٧١)
١٧٩ ص
(٧٢)
١٨١ ص
(٧٣)
١٨٧ ص
(٧٤)
١٨٨ ص
(٧٥)
١٩١ ص
(٧٦)
١٩٤ ص
(٧٧)
١٩٦ ص
(٧٨)
١٩٩ ص
(٧٩)
٢٠٢ ص
(٨٠)
٢٠٦ ص
(٨١)
٢٠٩ ص
(٨٢)
٢١٠ ص
(٨٣)
٢١٣ ص
(٨٤)
٢١٦ ص
(٨٥)
٢٢٠ ص
(٨٦)
٢٢٣ ص
(٨٧)
٢٢٧ ص
(٨٨)
٢٢٧ ص
(٨٩)
٢٣٠ ص
(٩٠)
٢٣٣ ص
(٩١)
٢٣٥ ص
(٩٢)
٢٣٨ ص
(٩٣)
٢٤٠ ص
(٩٤)
٢٤٣ ص
(٩٥)
٢٤٧ ص
(٩٦)
٢٤٩ ص
(٩٧)
٢٥٢ ص
(٩٨)
٢٥٥ ص
(٩٩)
٢٥٦ ص
(١٠٠)
٢٥٨ ص
(١٠١)
٢٦١ ص
(١٠٢)
٢٦٣ ص
(١٠٣)
٢٦٦ ص
(١٠٤)
٢٦٩ ص
(١٠٥)
٢٧٢ ص
(١٠٦)
٢٧٦ ص
(١٠٧)
٢٧٨ ص
(١٠٨)
٢٨١ ص
(١٠٩)
٢٨٤ ص
(١١٠)
٢٨٧ ص
(١١١)
٢٨٧ ص
(١١٢)
٢٩١ ص
(١١٣)
٢٩٣ ص
(١١٤)
٢٩٥ ص
(١١٥)
٣٠٠ ص
(١١٦)
٣٠٤ ص
(١١٧)
٣٠٨ ص
(١١٨)
٣١٢ ص
(١١٩)
٣١٥ ص
(١٢٠)
٣٢٢ ص
(١٢١)
٣٢٥ ص
(١٢٢)
٣٢٨ ص
(١٢٣)
٣٣٢ ص
(١٢٤)
٣٣٤ ص
(١٢٥)
٣٣٧ ص
(١٢٦)
٣٣٩ ص
(١٢٧)
٣٤٢ ص
(١٢٨)
٣٤٧ ص
(١٢٩)
٣٤٧ ص
(١٣٠)
٣٥٠ ص
(١٣١)
٣٥٢ ص
(١٣٢)
٣٥٥ ص
(١٣٣)
٣٥٨ ص
(١٣٤)
٣٦١ ص
(١٣٥)
٣٦٤ ص
(١٣٦)
٣٦٧ ص
(١٣٧)
٣٦٨ ص
(١٣٨)
٣٧١ ص
(١٣٩)
٣٧٤ ص
(١٤٠)
٣٧٧ ص
(١٤١)
٣٧٨ ص
(١٤٢)
٣٨١ ص
(١٤٣)
٣٨٢ ص
(١٤٤)
٣٨٤ ص
(١٤٥)
٣٨٦ ص
(١٤٦)
٣٩٠ ص
(١٤٧)
٣٩٢ ص
(١٤٨)
٣٩٥ ص
(١٤٩)
٣٩٧ ص
(١٥٠)
٣٩٩ ص
(١٥١)
٤٠٣ ص
(١٥٢)
٤٠٣ ص
(١٥٣)
٤٠٤ ص
(١٥٤)
٤٠٨ ص
(١٥٥)
٤١٠ ص
(١٥٦)
٤١٤ ص
(١٥٧)
٤١٨ ص
(١٥٨)
٤١٩ ص
(١٥٩)
٤٢٣ ص
(١٦٠)
٤٢٥ ص
(١٦١)
٤٢٨ ص
(١٦٢)
٤٣١ ص
(١٦٣)
٤٣٥ ص
(١٦٤)
٤٣٩ ص
(١٦٥)
٤٤٢ ص
(١٦٦)
٤٤٤ ص
(١٦٧)
٤٤٧ ص
(١٦٨)
٤٤٩ ص
(١٦٩)
٤٥١ ص
(١٧٠)
٤٥٤ ص
(١٧١)
٤٥٨ ص
(١٧٢)
٤٥٩ ص
(١٧٣)
٤٦٢ ص
(١٧٤)
٤٦٤ ص
(١٧٥)
٤٦٩ ص
(١٧٦)
٤٦٩ ص
(١٧٧)
٤٧٢ ص
(١٧٨)
٤٧٤ ص
(١٧٩)
٤٧٧ ص
(١٨٠)
٤٨١ ص
(١٨١)
٤٨٥ ص
(١٨٢)
٤٨٧ ص
(١٨٣)
٤٨٩ ص
(١٨٤)
٤٩٢ ص
(١٨٥)
٤٩٣ ص
(١٨٦)
٤٩٤ ص
(١٨٧)
٤٩٧ ص
(١٨٨)
٤٩٩ ص
(١٨٩)
٥٠٢ ص
(١٩٠)
٥٠٥ ص
(١٩١)
٥٠٩ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص

تفسير التبيان - الشيخ الطوسي - الصفحة ٩٧

ربوبيته‌ «أَن‌ يَتَّخِذُوا عِبادِي‌ مِن‌ دُونِي‌ أَولِياءَ» ‌ أي ‌ انصاراً يمنعونهم‌ ‌من‌ عقابي‌ ‌لهم‌ ‌علي‌ كفرهم‌، و ‌قد‌ أعددت‌ «جَهَنَّم‌َ لِلكافِرِين‌َ نُزُلًا» ‌ أي ‌ مأوي‌ و منزلا‌-‌ ‌في‌ قول‌ الزجاج‌ و غيره‌-‌ و ‌قال‌ قوم‌: النزل‌ الطعام‌ جعل‌ اللّه‌ ‌لهم‌ طعاماً و النزل‌ الربع‌. و ‌من‌ ضم‌ الباء ‌من‌ «أحسب‌» معناه‌ حسبهم‌ ‌علي‌ اتخاذهم‌ عباد اللّه‌ ‌من‌ دونه‌ أولياء ‌أن‌ جعل‌ ‌لهم‌ جهنم‌ نزلا و مأوي‌. و ‌قيل‌ بل‌ ‌هم‌ ‌لهم‌ اعداء يعني‌، ‌الّذين‌ عبدوا المسيح‌ و الملائكة ‌ثم‌ أمر نبيه‌ (ع‌) ‌أن‌ يقول‌ «‌لهم‌ هَل‌ نُنَبِّئُكُم‌ بِالأَخسَرِين‌َ» ‌ أي ‌ نخبركم‌ بالأخسرين‌ «أعمالا» و ‌هم‌ «‌الّذين‌ يَحسَبُون‌َ أَنَّهُم‌ يُحسِنُون‌َ صُنعاً» و ‌إن‌ أفعالهم‌ طاعة و قربة و ‌قيل‌ انهم‌ اليهود و النصاري‌، و ‌قيل‌ الرهبان‌ منهم‌.

و

روي‌ ‌عن‌ أمير المؤمنين‌ (ع‌) انه‌ ‌قال‌: ‌هم‌ أهل‌ حروراء ‌من‌ الخوارج‌ و سأله‌ ‌إبن‌ الكوّا ‌عن‌ ‌ذلک‌، ‌فقال‌ (ع‌): انت‌ و أصحابك‌ منهم‌ و ‌هم‌ «الَّذِين‌َ ضَل‌َّ سَعيُهُم‌ فِي‌ الحَياةِ الدُّنيا» ‌ أي ‌ جاز عنهم‌ و هلك‌

، و ‌هم‌ ‌مع‌ ‌ذلک‌ «يحسبون‌» ‌ أي ‌ يظنون‌ أنهم‌ يفعلون‌ الافعال‌ الجميلة و الحسبان‌ ‌هو‌ الظن‌ و ‌هو‌ ضد العلم‌.

و ‌في‌ ‌الآية‌ دلالة ‌علي‌ ‌أن‌ المعارف‌ ليست‌ ضرورية، لأنهم‌ ‌لو‌ عرفوا اللّه‌ ‌تعالي‌ ضرورة ‌لما‌ حسبوا ‌غير‌ ‌ذلک‌، لأن‌ الضروريات‌ ‌لا‌ يشك‌ ‌فيها‌.

و ‌قوله‌ «بِالأَخسَرِين‌َ أَعمالًا» نصب‌ ‌علي‌ التمييز. و ‌من‌ قرأ «أ فحسب‌» بضم‌ الباء و سكون‌ السين‌ ‌کان‌ عنده‌ «‌أن‌ يتخذوا» ‌في‌ موضع‌ رفع‌، و ‌من‌ جعلها فعلا ماضياً جعل‌ (‌أن‌) ‌في‌ موضع‌ نصب‌ بوقوع‌ حسب‌ ‌عليه‌.

‌قوله‌ ‌تعالي‌: [‌سورة‌ الكهف‌ (١٨): الآيات‌ ١٠٥ ‌الي‌ ١٠٧]

أُولئِك‌َ الَّذِين‌َ كَفَرُوا بِآيات‌ِ رَبِّهِم‌ وَ لِقائِه‌ِ فَحَبِطَت‌ أَعمالُهُم‌ فَلا نُقِيم‌ُ لَهُم‌ يَوم‌َ القِيامَةِ وَزناً (١٠٥) ذلِك‌َ جَزاؤُهُم‌ جَهَنَّم‌ُ بِما كَفَرُوا وَ اتَّخَذُوا آياتِي‌ وَ رُسُلِي‌ هُزُواً (١٠٦) إِن‌َّ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ كانَت‌ لَهُم‌ جَنّات‌ُ الفِردَوس‌ِ نُزُلاً (١٠٧)

(ج‌ ٧ م‌ ١٣ ‌من‌ التبيان‌)