جهاد را با تو) ميداشتند براى ان آمادگى ميگرفتند ولى خداوند بيرون رفتن آنان را خوش نداشت (چه در حال جنگ هم فساد برپا ميكردند و چه بسا بنفع دشمن جاسوسى ميكردند لذا بآنان) گفته شد كه (بجهاد نرويد) و با متقاعدين بنشيند، اگر با شما (بسوى جهاد) بيرون مى رفتند جز شر و فساد چيزى (در قوت شما) زياده نميگردند.

و در ميان شما تفرقه مى‌افكندند و فساد برپا ميداشتند و مشقت و سختى را براى شما مى‌خواستند و در ميان شما جاسوسانى براى آنان (منافقين) وجود دارند و خداوند به ستمگران دانا است.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَ قَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جاءَ الْحَقُّ وَ ظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ وَ هُمْ كارِهُونَ‌ (٤٨)

اين دسته منافقان نه تنها امروز در جنگ تبوك خواهان نابودى و پاشيدن نظام شما بودند كه) قبل از جنگ تبوك هم) شررا براى شما مى‌خواستند و طالب فتنه بودند و كارها را زيرورو ميكردند، تا اينكه حق آمد و امر خدا در حاليكه آنان خوش نداشتند آشكار شد.

وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ ائْذَنْ لِي وَ لا تَفْتِنِّي أَلا فِي الْفِتْنَةِ سَقَطُوا ... (٤٩- ٥٠- ٥١)

بعضى از منافقان ميگفتند بمن اذن بده (كه در مدينه بمانم) و مرا مبتلا مساز (بعضى گفته‌اند كه جدين قيس به پيامبر عرض كرد مرا از رفتن بجنگ روميان معذور بدار ميترسم كه بزنان آنان فريفته شوم!) آگاه باش كه در فتنه (بلاى معصيت) ساقط شده‌اند و جهنم بكفار احاطه نموده است. اگر بتو خوبى‌اى برسد منافقان غمناك ميشوند و اگر ضررى برسد ميگويند ما از پيش احتياط نموده بوديم و با خوشى (بسوى كارشان) برميگردند. بگو هرگز (خير و