در اين جزء اولا به ترجمه و شرح اكثر آياتى كه درباره جهاد و ملحقات آن وارد شده است به ترتيب فعلى سوره‌هاى قران پرداخته مى‌شود، كه در ضمن به بيان متوسط غزوات عمده حضرت پيامبر (ص) و ياران صالح او نيز مى‌پردازيم، و در اخير به بعضى از مطالب ديگر نيز اشاره خواهد شد، و الله الموفق.

موضوع مهمى كه در اين‌جا لازم به تذكر است، اينست كه نگارنده برخلاف عادت ثابت و هميشگى خويش كه حتى در جزء اول اين كتاب نيز آنرا مراعات نموده، درين جزء (جزء دوم جهاد اسلامى در نقل غزوات حضرت پيامبر اسلام (ص) و ياران فداكار او باسناد مطالب توجهى نكرده است مراعات سند صحيح باحسن و يا موثق كه در مسايل فقهى و معارف اسلامى مورد نظر است، در مطالب تاريخى ممكن نيست، و لذا وقتى مى‌نويسم حضرت پيامبر اكرم (ص) چنين فرمود يا چنين كرد، مستلزم صحت آن در نظر نگارنده نيست بلكه منبع مطالب مذكور درين كتاب غالبا مجمع البيان، تفسير برهان، بحار الانوار و تهذيب سيره ابن هشام مى‌باشد كه العهدة على راويها.

سوره بقره‌

وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ، بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ‌ (آيه ١٥٤)

بكسانيكه در راه خدا كشته مى‌شوند، مردگان نگوئيد، بلكه زندگانند ولى شما آگاهى نداريد.

حيات برزخى بقول مشهور دانشمندان اسلامى براى همه ثابت است، ولى نگارنده در اين مورد بحثى دارد كه در كتاب فوايد دمشقيه خود (تفسير موضوعى) كه تاكنون به ملاحظه موانعى به چاپ نرسيده، آن را مبسوط بيان داشته است، آنچه كه بطور مسلم از قرآن استفاده مى‌شود، حيات برزخى شهدا و سردمداران كفر است، كه دومى‌ها صبح و شام مورد عرضه آتش‌