جهاد اسلامى در عصر حاضر - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٦ - جنگ بدر
ولى مسلم نيست كه مراد از ماههاى چهارگانهايكه در اول دو آيه فوق بآن اشاره شده ماههاى حرام مشهور باشد، زيرا احتمال ميرود مطلق چهارماهى باشد كه در اول سوره توبه بمطلق مشركين و يا به مشركين پيمانشكن و سستعهد از ابتداى نزول آيه و يا قرائت آن (عيد قربان يا روز- عرفه) داده شده است (فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ) و لا يبعد رجحان هذا الاحتمال على الاول، لكن الكلام فى معنى وصف الحرم حينئذ؟
٢- جمعى از مفسرين ميگويند اين آيه (آيه سيف) ناسخ تمام آياتيست كه درباره صلح با كفار و اعراض (روگردانيدن از ايشان وارد شده است و كفار غير كتابى بايد كشته شوند ولى اولا آيه مباركه سيف مخصوص به مشركين است و شامل همه كفار نمىشود و ثانيا جمع بين اين آيه و بعضى از آيات ديگر كه امر به سلم ميكند (فاجنح لها) خالى از سختى و اشكال نيست و مساله در جزء اول اين كتاب (جهاد اسلامى) مذكور است.
٣- آنچه كه در رابطه با كفار در آيه اول امر شده است چهار چيز است: قتل، گرفتن، حصر و نشستن در راهها و كمين نمودن يك احتمال اينست كه مراد آيه اين باشد كه در راههاى كفار كمين كنيد و كفار را در محاصره خود درآوريد بعد آنان را گرفته و آنگهى بكشيد و ترتيب آيه باعتبار اهميت اين چهار كار از نظر هدف باشد هرچند كه ترتيب خارجى برعكس ترتيب ذكرى آنها ميباشد.
احتمال ديگر اينست كه كمين، حصر من باب مقدمه ذكر شده است، قتل و اخذ (كشتن و گرفتن) بعنوان دو واجب تخييرى يعنى اگر كشتن بهتر بود بكشيد و اگر زنده نگهداشتن براى استرقاق و يا فديه گرفتن و يا مبادله با اسراى مسلمين و يا