شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٧ - ٥/ ٢ - ٥ پاسخ مواردى كه به نظر، مختلف مىرسند
مىفرمايد: «كسانى كه فرشتگان، جان آنان را در حالى كه به خود ستم كردهاند، مىستانند». اينها چگونه است- اى امير مؤمنان- و چه طور در آنچه شنيدى، شك نكنم؟! و اگر تو به دادم نرسى و اين مشكلات را برايم حل نكنى- كه البتّه اميد دارم به دست تو حل شوند-، به هلاكت خواهم افتاد؛ زيرا اگر پروردگار- تبارك و تعالى- حق باشد، قرآن، حق باشد و پيامبران، حق باشند قطعاً دچار هلاكت و زيان گشتهام، و اگر پيامبرانْ دروغ باشند، باكى بر من نخواهد بود و نجات يافتهام.
على عليه السلام فرمود: «پاك است پروردگار ما؛ پاك است و بزرگ و بسى بلندمرتبه! گواهى مىدهيم كه اوست پاينده زوالناپذير، و در وجود او، شكّى نداريم. هيچ چيزى، همانندش نيست و شنواىِ بيناست [گواهى مىدهيم كه] قرآن، حق است، و پيامبران، حق اند، و پاداش و كيفر، حق اند. پس اگر افزونىِ ايمان، روزى تو شود يا از آن محروم شوى، هر دو به دست خداست. اگر بخواهد، روزىات مىكند و اگر بخواهد، تو را از آن محروم مىگردانَد؛ ليكن من به خواست و قدرت خداوند، آنچه را كه در آن شك كردهاى، به تو مىآموزم. پس اگر خدا خير تو را بخواهد، علمش را به تو مىآموزد و ثابتقدم مىگردانَد، و اگر شرّ تو را بخواهد، گمراه و هلاك مىشوى.
امّا اين سخن او كه: «خدا را فراموش كردند. پس [خدا هم] آنان را فراموش كرد»، به معناى آن است كه آنان، در سراى دنيا، خدا را فراموش كردند و به دستورهاى او عمل نكردند.
پس خدا هم در آخرت، ايشان را از ياد مىبَرَد؛ يعنى از پاداش خود، چيزى براى آنان قرار نمىدهد. در نتيجه، از خير [و ثواب الهى] فراموش مىشوند.
همچنين است تفسير اين سخن او عز و جل كه: «پس امروز، ما هم آنان را از ياد مىبريم، چنان كه آنان ديدار امروز خود را از ياد بردند»، مقصود از فراموش شدن [آنها به وسيله خدا]، اين است كه به آنان، پاداش نمىدهد، در صورتى كه دوستان خود را كه در سراى دنيا به او و به پيامبرانش ايمان آوردهاند و در نهان، از او ترسيدهاند و فرمانبردار و به ياد خدا بودهاند، پاداش مىدهد.
و امّا اين سخن او كه: «و پروردگار تو، فراموشكار نبوده است»، به اين معناست كه پروردگار بزرگ و بس بلندمرتبه ما، كسى نيست كه دچار فراموشى يا غفلت شود؛ بلكه همه چيز را به ياد دارد و به همه چيز، داناست. عرب، در باره فراموشى مىگويد:" فلانى، ما را فراموش كرده و از ما، ياد نمىكند"؛ يعنى دستور نمىدهد كه به ما خيرى برسد و در اين باره، از ما يادى نمىكند. اكنون، آنچه را خداوند عز و جل فرموده است، فهميدى؟».