شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٣٦ - حديث«هفت حرف» در منابع شيعه

قرآن، يكى است و از پيشگاه خداى يگانه فرود آمده؛ امّا اختلاف‌ها از جانب راويان است.

امام اختلاف در قرائات را وحيانى ندانسته، آن را به راويان نسبت مى‌دهد. بر اساس اين روايات مبدأ و منشأ قرآن واحد است و آنچه از او تراوش يافته، يعنى قرآن، نيز بايد واحد باشد.

ب- در روايت ديگر آمده است:

عن الفضيل بن يسار: قُلتُ لِأَبي عَبدِاللَّهِ عليه السلام: إنَّ النّاسَ يَقولونَ: إنَّ القُرآنَ نَزَلَ عَلى‌ سَبعَةِ أحرُفٍ، فَقالَ: كَذَبوا أعداءُ اللَّهِ، ولكِنَّهُ نَزَلَ عَلى‌ حَرفٍ واحِدٍ مِن عِندِ الواحِدِ.[١]

فضيل بن يسار: به امام صادق عليه السلام گفتم: مردم مى‌گويند كه قرآن، بر هفت حرف، نازل شده است. فرمود: «دروغ مى‌گويند دشمنان خدا! به يك حرف، از سوى يك خدا، نازل شده است».

از اين كه راوى مى‌گويد: «مردم مى‌گويند ...» مى‌توان برداشت كرد كه روايات نزول قرآن به هفت حرف، به استناد روايات اهل سنّت در ميان توده مردم رواج يافته است. همچنين تعبير «كَذَبوا أعداءُ اللَّهِ» تعبيرى بسيار شديد و كوبنده است كه در موارد خاص و انحرافات بزرگ از زبان ائمه عليهم السلام صادر شده است.

٢. در برخى ديگر از روايات، نزول قرآن بر هفت حرف تأييد شده، اما مفهومى غير از قرائات از آن اراده شده است. شيخ صدوق روايت زير را از امام صادق عليه السلام نقل كرده است:

عن حمّاد بن عثمان: قُلتُ لِأَبي عَبدِاللَّهِ عليه السلام: إنَّ الأَحاديثَ تَختَلِفُ عَنكُم!

قالَ: فَقالَ: إنَّ القُرآنَ نَزَلَ عَلى‌ سَبعَةِ أحرُفٍ، وَأدنى‌ ما لِلإِمامِ أن يُفتِيَ عَلى‌ سَبعَةِ

[١]. ر. ك: ص ٢٢٨ ح ٢١٠.