شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٠٣ - و - پيدايش گيتى
امام باقر عليه السلام فرمود: «چه سؤالى؟».
عالم شامى گفت: سؤال، اين است: نخستين مخلوقى كه خدا آفريد، چه بود؟
برخى از كسانى كه اين سؤال را از آنها كردم، گفتند: قَدَر، برخىشان گفتند: قلم، و برخى ديگر گفتند: روح.
امام باقر عليه السلام فرمود: «پاسخ درستى ندادهاند ...؛ امّا او بود و چيزى جز او نبود، و چيزى را آفريد كه منشأ همه موجودات شد، و آن، آب است».
٢٧٢. تفسير القمّى: سخن او كه: «پروردگار شما، آن خدايى است كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد؛ سپس بر عرش [جهاندارى]، استيلا يافت»، اين در آغاز آفرينش بود. خداوند- تبارك و تعالى-، هوا را آفريد و سپس قلم را خلق كرد و به او فرمود: «بنويس».
گفت: چه بنويسم؟ فرمود: «آنچه را هستى، به خود مىگيرد».
سپس تاريكى را از هوا آفريد و نور را از هوا، و آب را از هوا، و عرش را از هوا، و سِتَرون را از هوا- و آن، بادى سخت و شديد است- و آتش را از هوا آفريد و همه مخلوقات ديگر را از اين شش چيزى كه از هوا آفريده شدند، خلق كرد.
٢٧٣. امام حسين عليه السلام: على بن ابى طالب عليه السلام، در مسجد جامع كوفه بود كه مردى از اهالى شام برخاست و گفت: اى امير مؤمنان! در باره چند چيز از تو سؤال دارم.
فرمود: «براى دانستن، بپرس؛ ولى براى گير انداختن، مپرس».
نگاههاى مردم، جلب گرديد. مرد شامى گفت: مرا از نخستين چيزى كه خداوند متعال آفريد، خبر ده.
فرمود: «نور را آفريد». گفت: پس آسمانها را از چه آفريد؟
فرمود: «از بخار آب». گفت: زمين را از چه آفريد؟
فرمود: «از كفِ آب». گفت: كوهها را از چه آفريد؟