شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٢٤ - اول آيه حفظ

الهى مى‌توان تمسّك جست:

اوّل. آيه حفظ

صريح‌ترين آيه‌اى كه بر نفى هر گونه تحريف در قرآن دلالت دارد، آيه حفظ است.

خداوند در اين آيه اعلام كرده است كه ما قرآن را فرو فرستاده‌ايم و خود از آن محافظت خواهيم كرد:

«إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‌.[١]

ما ذكر را فرو فرستاديم، و ما نگه‌دار آنيم».

نكات مورد توجه در اين آيه براى اثبات مدعا بدين شرح اند:

يك. مقصود از «ذِكر» در اين آيه، قرآن است؛[٢] زيرا در شمارى ديگر از آيات بر اين كتاب آسمانى ذكر اطلاق شده است؛ اما اين احتمال كه مقصود از ذكر، پيامبر صلى الله عليه و آله باشد[٣] علاوه بر اين كه با مفهوم تنزيل، هماهنگ نيست، با سياق آيات نيز ناسازگار است؛ زيرا در آيات قبل از آيه حفظ چنين آمده است:

«وَ قالُوا يا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ‌.

و گفتند: اى كسى كه قرآن بر او نازل شده! همانا تو ديوانه‌اى».

با توجه به اين سياق، «الف و لام» در كلمه «الذِّكْر» در آيه حفظ، «الف و لام» عهد است؛ يعنى از همان ذكر (قرآن) محافظت مى‌كنيم.

دو. در اين آيه، با استفاده از ادات تأكيد، بر صيانت از قرآن تأكيد شده است.[٤] ادوات تأكيد در اين آيه عبارت اند از:

[١]. حجر: آيه ٩.

[٢]. التبيان فى تفسير القرآن: ج ١ ص ١٨ و ج ٦ ص ٣٢٠؛ تفسير الطبرى: ج ١٤ ص ١١- ١٢.

[٣]. تفسير الطبرى: ج ١٤ ص ١٢.

[٤]. روح المعانى: ج ١٤ ص ١٦ و ج ١٧ ص ١٨٢.