شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٦١ - ادله و شواهد

ادله و شواهد

مهم‌ترين ادله و شواهد ديدگاه نزول تدريجى در ردّ ديدگاه نخست و اثبات ديدگاه دوم عبارت اند از:

١. قرآن كريم خود بر تدريجى بودن نزولش صراحت دارد:

الف- آيه ١٠٦ اسراء بيان مى‌كند اين كتاب بخش بخش نازل مى‌شود تا پيامبر آن را به آرامى بر مردم بخواند:

«وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى‌ مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا.

قرآن را بخش بخش بر تو نازل كرديم تا آن را بر مردم به آرامى بخوانى و آن را به تدريج فرو فرستاديم».

ب- در آيه ٣٢ فرقان سخن كافران را نقل مى‌كند كه از روى طعن گفتند: چرا قرآن (مانند ديگر كتب آسمانى) به يكباره نازل نمى‌شود:

«وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً.

آنان كه كافر شدند، گفتند: چرا قرآن يكباره بر او نازل نمى‌شود؟».

اين سخن اعتراضى بود به نزول تدريجى قرآن؛ بدين معنا كه اگر محمد صلى الله عليه و آله پيامبر بود، مى‌بايد دين او كامل و تام مى‌بود و اصول، فروع، فرايض و سنّت‌هايش يكجا نازل مى‌شد و حال كه چنين نيست و او براى هر رخدادى سخنى مى‌سازد، اجزاى كتاب او منظم نيست، بلكه سخنانى پراكنده است.[١] خداوند در پايان آيه، بى آن كه ادعاى كافران را درباره نزول تدريجى تكذيب كند، از فايده آن سخن مى‌گويد كه استوار ساختن قلب پيامبر صلى الله عليه و آله است:

«كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ‌.

اين چنين فرستاديم تا دلت را با آن ثبات دهيم».

[١]. الميزان فى تفسير القرآن: ج ١٥ ص ٢٠٩- ٢١٠.