شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٤ - مهجوريت قرآن

و در حديثى از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود:

إنَّ لِلقُرآنِ ظَهراً وَ بَطناً، وَ لِبَطنِهِ بَطنٌ إلى‌ سَبعَةِ أبطُنٍ.[١]

قرآن، ظاهرى دارد و باطنى، و باطن آن هم باطنى دارد، تا هفت بطن (لايه درونى).

اين حديث از امام على عليه السلام نيز به لايه‌ها و بطون معنايى قرآن اشاره دارد:

إنَّ كِتابَ اللَّهِ عَلى‌ أربَعَةِ أشياءَ: عَلَى العِبارَةِ، وَ الإِشارَةِ، وَ اللَّطائِفِ، وَ الحَقائِقِ؛ فَالعِبارَةُ لِلعَوامِّ، وَ الإِشارَةُ لِلخَواصِّ، وَ اللَّطائِفُ لِلأَولِياءِ، وَ الحَقائِقُ لِلأَنبِياءِ.[٢]

همانا كتاب خدا، بر چهار چيز [، قابل تقسيم‌] است: بر عبارت، اشارت، لطايف و حقايق. عبارت، براى عوام است، اشارت براى خواص، لطايف براى اوليا، و حقايق براى انبيا.

توضيح اين مراتب را در جاى خود، در اين كتاب، خواهيم آورد.[٣]

مهجوريّت قرآن‌

اما اين درد را به كجا بايد برد كه كتابى با اين ويژگى‌هاى بى نظير، نه در گستره جوامع اسلامى و نه حتّى در ميان ما و در حوزه‌هاى علميه، آن گونه كه شايد و بايد، مورد توجه و بهره بردارى نيست.

آية اللَّه بهجت رحمه الله از امام خمينى قدس سره نقل كرده‌اند كه مرحوم آية اللَّه حاج شيخ عبدالكريم حائرى فرموده است:

عامّه، عترت را كنار گذاشتند و خاصّه، قرآن را![٤]

[١]. ر. ك: ج ٤ ص ٢٢ ح ١٤٦٨.

[٢]. ر. ك: ج ٤ ص ١٦ ح ١٤٦١.

[٣]. ر. ك: ج ٤ ص ٧( بخش ششم: تفسير و تأويل قرآن). نيز، ر. ك: دانش‌نامه قرآن و حديث: ج ١ ص ٦٣( مراتب قرآن‌شناسى).

[٤]. ر. ك: زمزم عرفان: ص ٢٥. آية اللَّه بهجت در ادامه مى‌فرمايند:« البته معناى اين سخن، اين است كه هر دو طايفه، هر دو را كنار گذاشتند، زيرا قرآن و عترت، متلازم اند ...».