یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٧ - خانواده
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٦٧
دموکراسی در خانواده:
٢٢. به هر حال در مسئله استبداد و دموکراسی و اینکه استبداد و ایجاد خفقان و سلب هرگونه آزادی و حریت رأی و عقیده و سلیقه و عمل از بچه بد است و عکس العمل طغیان یا خاموشی و حجب و انزواطلبی یا رکود قوای دماغی و روحی و کور شدن ذوقیات دارد، بحثی نیست. قطعاً پدر باید ریاست و حکومت کند و مدیر خانواده باشد و این حکومت براساس دموکراسی و حریت و احترام به شخصیت فرزندان باشد، رأی و ذوق و سلیقه آنها محترم شمرده شود.
البته معنی احترام به رأی و عقیده آنها این نیست که هرچه میخواهند اجرا شود، بلکه این است که بیاعتنایی به ذوق و میل آنها نشود و پدر حتی الامکان آنها را به راه و روش خود قانع و معتقد کند. لازمه دموکراسی این نیست که در امور اصولی نیز آنها را آزاد بگذارد که هرکاری که میخواهند بکنند و پدر احترام و شخصیت در مقابل فرزندان نداشته باشد [١] پس لازمه دموکراسی یکی احترام به رأی و عقیده آنها در امور کلی است به آن معنی که گفته شد، و دیگر اینکه در امور جزئی و سلیقهای صد درصد آنها را آزاد بگذارد.
حکومت دموکراسی اجتماع، انتخابی است و حکومت دموکراسی خانواده، طبیعی:
٢٣. فرقی که میان حکومت خانواده و حکومت اجتماع است این است که حکومت اجتماع انتخابی است و حکومت خانواده انتصابی بلکه طبیعی و غریزی. ولی نباید میان حکومت طبیعی و انتصابی و غیر انتخابی و حکومت استبدادی اشتباه کرد و خیال کرد که چون حکومت خانواده انتخابی نیست، پس رئیس خانواده حق هرگونه تحکم و زورگویی و سلب آزادی از زن و فرزندان خود دارد.
آیا دموکراسی:
[١] داستان کلَّ لسانی و قَلَّ بیانی ... پدر نباید خود را سبک کند در مقابل فرزندان به اینکه خودش احترام خود را حفظ کند، فرزندان در مقابل پدر که هستند احساس کنند در مقابل شخص بزرگی (نه ابوالهولی) هستند. مادر باید احترام پدر را حفظ کند و پدر احترام مادر را، تا فرزندان احترام هر دو را حفظ کنند.