یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٣ - زن - حکومت و قوامت مرد بر زن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٥٣

میدانند. علیهذا اختلاف مرد و زن تنها در شکل اندامهای تناسلی و در شکل عمل تناسلی نیست.

ج. تقریباً همه این اختلافات از لحاظ غایی برای این است که زوجین را بیشتر به یکدیگر بپیوندد و برای این است که زمینه ادامه نسل بهتر فراهم شود. اختلافی که به چنین ریشهای وابسته نباشد حتی چیزهایی از قبیل عدم ابتکار در زن، حوصله زن در امور جزئی، علاقه زن به تشریفات و سنن گذشته و امثال اینها، علی الظاهر مربوط است به علاقه زوجیت و علاقه نسلی.

د. فلاسفه غرب با اینکه این اختلافات را ذکر کردهاند و شکل آنها را بیان کردهاند، از جنبه حقوقی و اجتماعی به این نکته توجه نکردهاند که این اختلافات میرساند که اجتماع خانوادگی یک اجتماع طبیعی و غریزی است، و اجتماع غریزی از لحاظ حقوق و شکل و وظایف و مقررات طبعاً با اجتماع مدنی متفاوت است و ایندو را نباید باهم مقایسه کرد و یکی را مقیاس کلی برای دیگری قرار داد.

حکومت انتصابی در خانواده:

علیهذا سرّ حکومت انتصابی مرد در خانواده و لزوم اطاعت زن از او و حق تأدیب مرد زن را، در این نیست که قانون قراردادی به مرد امتیاز داده است.

طبیعت ضامن حسن اجراست:

در این است که همه اینها جنبه غریزی دارد و خود طبیعت اگر درست رهبری و هدایت شود حافظ و ضامن حسن اجرای اینهاست. آیه الرجال قوامون علی النساء و و اللاتی تخافون نشوزهن فعظوهن و اهجروهن فی المضاجع و اضربوهن ... بیان حدود و حقوق یک اجتماع طبیعی و غریزی است. علیهذا اینکه یک نفر، هم مدعی باشد و هم قاضی و هم مجری حکم، در اجتماع مدنی غلط است اما در اجتماع طبیعی نظیر اجتماع زنبور عسل، اجتماع پدری و فرزندی درست است. خود عواطف طبیعی ضامن حسن اجراست.

عواطف زن نماینده احتیاج نوع است (خانوادگی است):

ه. اما شکلهای اختلافات: از مجموع آنچه در ورقههای تفاوت مرد و زن [١] گفتیم معلوم شد که [١] از لحاظ ادب جفت جویی، مرد