یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٩ - یادداشت مبانی حقوق زن - مسجد ارک، خرداد ٥٤

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٧٩

است.

ب. ازدواج صرفاً تکلیف و مسئولیت است نسبت به بقای نوع و تربیت نسل آینده.

ج. ازدواج ماهیت اصلیاش تکلیف است ولی نظر به اینکه در طبیعت، عقل و اراده برای انجام این مسئولیت کافی تشخیص داده نشده است و به حسب غریزه نیاز طبیعی در دو طرف ایجاد شده و هرکدام به صورت نعمتی برای طرف دیگر درآمده است، طبیعت حقوقی هم دارد. پس هم حق است و هم تکلیف ولی مبنای حق بودنش چیزی است که مقدمه انجام مسئولیت است. بنا بر این نظر و نظر دوم تولید فرزند و تربیت او هدف اصلی است نه تابع و طفیلی شرکت.

١٤. گفتیم که اجتماع مدنی فرضاً قراردادی باشد، اجتماع خانوادگی فطری است. در حقیقت این اختصاص، فطری است. فرضاً در اختصاص مالی از نظر فطری بودن شبههای باشد در اختصاص جنسی شبههای نیست. این فطری بودن خصلتهایی به دنبال خود میآورد از قبیل عفاف و غیرت. درباره ماهیت عفاف بحثهایی هست. بعضی خیال میکنند که اینها از مستقلات عقلیهاند مثل حسن احسان و قبح عدوان، و بعضی عفاف را امری تحمیلی میدانند و مصلحتی مثل راسل، و بعضی آن را تدبیری ماهرانه از ناحیه زن میدانند برای گرانبها کردن خود. حقیقت این است که عفاف امری فطری است برای نگهداری این ضرورت و این اختصاص، و مخصوص زن هم نیست. غیرت نیز امری فطری و طبیعی است و غیر از حسادت است، برخلاف نظریه راسل.

١٥. از توابع این مسئله این است که آیا مسئله تدبیر و اداره این واحد اجتماعی یک امر طبیعی است یا یک امر قراردادی؟ اساساً احتیاج به مدیر و مقام عالی دارد یا نه؟ و بر فرض اینکه دارد، آیا کدام فرد رئیس است و دیگری مرئوس؟ اینجا باز دو نظریه است.

طبق نظریه شرکت باید دید کدامیک سرمایه بیشتری میگذارد