یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٤ - زیارت قبور اولیا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٤١٤

ولی در مذهب با اولیاء اللَّه از دنیا رفته همچنان عمل میشود که با زنده، بلکه زندهتر از زندههای معمولی چون در آنِ واحد هزارها نفر با او سخن میگویند و درود میفرستند و در عالم ضمیر خود یک ارتباط واقعی برقرار میکنند، احیاناً ارتباط متقابل؛ از شکل امر تشریفاتی و قراردادی و اعتباری و در حقیقت از شکل بازی- که صرفاً فرض و اعتبار است- خارج میشوند.

بهطور کلی اعیاد مذهبی و سوگواریهای مذهبی همه از صورت قرارداد و تشریفات [خارج است.]

ما در کتاب قیام و انقلاب مهدی علیه السلام از دیدگاه فلسفه تاریخ در سخنرانی «شهید» راجع به فلسفه گریه بر شهید بحث کردیم. اکنون لازم است درباره فلسفه زیارت شهید و شهدا و بلکه زیارت همه اولیاء اللَّه بحث کنیم. آیا واقعاً صرفاً جنبه تلقینی و قراردادی دارد- بعضی اینچنین توجیه میکنند- یا اینکه علاوه بر این جهت یک ارتباط متقابل است. بعد، این بحث ما با وهابی مآبها پیش میآید که ارتباط متقابل «اشهد انک تشهد مقامی و تسمع کلامی و تردّ سلامی» چگونه برقرار میشود؟

بحث دیگری با پیروان فلسفه غربی در اینجا هست که رئال و واقعیت را منحصر به ماده و محسوس میدانند.

زیارت قبور اولیا

رجوع شود به ورقههای علی- محبت اولیا