یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٦ - زن - تعدد زوجات - شروط و قیود

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٣٠٦

عدالت واجب در امور مقدوره یعنی امور عملی است از قبیل انفاق، بیتوته. اما در اموری که تحت قدرت نیست یعنی میل قلبی، تکلیفی نیست. بخاری از عایشه روایت کرده است:

قالت: کان رسول اللَّه صلی الله علیه و آله یقسم فیعدل و یقول: اللّهم هذا قسمی فی ما املک فلا تلمتی فی ما تملک و لا املک [١] ایضاً از عمر روایت کرده است: قال: قلت یا رسول اللَّه، لو رأیتنی و دخلت علی حفصة نقلت لها لا یغرنک ان کانت جارتک ارضی منک و احب الی النبی صلی الله علیه و آله- یرید عایشة- فتبسم النبی صلی الله علیه و آله ...

جایز نیست در نزد یکی از زنان بیش از دیگری اقامت کند مگر به رضایت دیگری. پیغمبر اکرم بعد از خدیجه با سوده ازدواج کرد و در مکه با او زفاف کرد (سوده بیوه و کهنه سال بود) و با او به مدینه مهاجرت کرد. تا آنکه سوده پیر شد و ترسید پیغمبر از او جدا شود، خودش نوبت خود را به عایشه بخشید.

در این جهت فرق نمیکند که همه زنها مسلمان یا بعضی اهل کتاب باشند ... اگر مرد به مسافرت برود، آزاد است هرکدام را که بخواهد و برای سفر مناسبتر است ببرد و افضل قرعه است، همچنان که پیغمبر اکرم قرعه میزد. اما شافعی و احمد معتقدند واجب است قرعه مگر آنکه خود زنان رضایت دهند. مالک در این مسئله دو قول دارد.

... هدف از این قیود از نظر اسلام این است که مرد یکی از زنها را به واسطه تقدیم دیگری آزار ندهد.

اگر مرد برخلاف رفتار کند، زن حق رجوع به قاضی دارد. به عقیده حنفیه حدود اختیار قاضی این است که زوج را بخواهد و تحقیق کند و اگر ثابت شد، او را تنبیه نماید. اما به عقیده