یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٦ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٣٦

محبت از او شروع میشود و یک وقت از طرف کسی شروع میشود که محبت او پاسخ ده است.

حق حکومت خانوادگی:

٣١. عطف به نمره ٢٩ بند ب، اشکال را این گونه باید تقریر کرد:

انسان، خواه مرد و خواه زن، خودخواه و طالب تسلط بر دیگران آفریده شده است. از این رو انسانهایی که نوعی ارتباط و اشتراک در زندگانی باهم پیدا میکنند طبعاً هرکدام مایلند کاری کنند خود را بر دیگری یا دیگران مسلط کنند و او را تحت فرمان و اطاعت خود درآورند، خود را قهرمان و او را ضعیف گردانند. آنگاه در عمل یا یکی دیگری را مطیع میکند و یا آنکه شرکت بهم میخورد و دو قطب یکدیگر را طرد میکنند، مانند دو نفر که فی المثل شرکتی تجارتی یا فنی تشکیل میدهند. اینجاست که اخلاق و قانون دخالت میکند و به مبارزه با حس خودخواهی افراد برمیخیزد و هر فرد را قانع میکند به اینکه از اراده تسلط بر دیگری دست بکشد و به برابری و تساوی با دیگری تن دهد.

نوع حکومت و تسلط هریک از زن و مرد بر یکدیگر:

زن و مرد نیز به حکم اینکه بشرند همین طبیعت را دارند. هرکدام از اول میخواهند بر دیگری مسلط شوند (داستان گربه سر تغار کشتن). وظیفه قانون و اخلاق این است که با حس خودخواهی هریک مبارزه کند و آنها را به اینکه برابر باشند قانع کند. وای به حال مردم اگر اخلاق و قانون نیز به کمک حس خودخواهی یک طرف بیاید و بخواهد دیگری را قانع و راضی کند که به ضعف و زیردستی تن دهد. قانون اسلام در مورد حقوق مرد و زن چنین کاری کرده است. این است تقریر کامل اشکال.

حق حکومت مرد بر زن:

اما جواب: درست است که انسان خودخواه است و هرکسی مایل است شرکای خود را در زندگی تحت نفوذ و سلطه خود قرار دهد. هم درست است که مرد و زن نیز طبعاً شدیداً هرکدام مایلند دیگری را تحت نفوذ و طاعت خود قرار دهند. اما در اینجا رمزی هست که به موجب آن رمز حس تسلط مرد بر زن و حس تسلط زن بر مرد، نوع تأثیرشان با حس تسلط مرد بر مرد و زن بر زن تفاوت