یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢ - خانواده

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٤٢

صفحه ٢٥.

خانواده

. هریک از سه حکمت عملی، نظام و حساب جداگانه دارد:

١. حکمت عملی از قدیم الایام تقسیم شده به اخلاق و تدبیر منزل و سیاست مدن. این تقسیم اجمالًا میرساند که آنچه انسان باید به کار بندد سه گونه مختلف است. امروز تفاوت اخلاق و سیاست خیلی محرز است اما درباره تدبیر منزل و اداره نظام خانواده آنقدرها اهمیت داده نمیشود، در صورتی که اهمیتش محفوظ است. علت اینکه تدبیر منزل در تمدن کنونی چندان حساب جداگانهای ندارد، این است که چنین فرض شده که در قدیم به واسطه توسعه نداشتن زندگی اجتماعی الزاماً پارهای کارها و وظایف در خانه صورت میگرفت و این جهت ایجاب میکرد که حقوق و تکالیف خاصی برای زوجین و پدر و فرزند و مادر و فرزند و ارحام وضع شود، ولی حالا اجتماع بزرگ آن کارها را به عهده گرفته است. بعلاوه، در قدیم از آن جهت حکم اجتماع منزلی از لحاظ حقوق و تکالیف با اجتماع بزرگ متفاوت بود که مرد برای زن نمیخواست حقوق یک انسان کامل قائل شود اما امروز که زن حقوق خود را باز یافته، این تفاوتها از میان میرود.

در عصر جدید نظام خانوادگی جزء سادهای از نظام اجتماع مدنی است و در اثر توسعه اجتماع مدنی کارهای اجتماع منزلی به آن تفویض میشود:

[امروزه چنین فرض شده که] زندگی خانوادگی جزئی از زندگی اجتماعی و اخلاقی است و مربوط است به اخلاق اجتماعی و حساب جداگانهای ندارد، پس تکالیف و حقوق جداگانهای را ایجاب نمیکند؛ همان طوری که هزاران شرکتها و همکاریها در اجتماع است، شرکت زن و شوهر هم هست بلکه شرکت پدر و فرزند یا مادر و فرزند یا برادر و برادر، برادر و خواهر، خواهر و خواهر هم هست.

اندیویدوالیسم خانوادگی:

در زندگی جدید حساب خانواده و رحم و عواطف و یگانگیهای خاص در این مورد تبدیل به بیگانگی و جدایی شده، حتی روابط پدران و مادران و فرزندان به طرف