یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٦ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٨٦

زن در میان اعراب جاهلیت:

اما مرحله چهارم، یعنی اعراب جاهلیت. عرب، مجاور ایران و روم بود. عاداتشان نوعی توحش بود. گاهی متأثر بودند از عادات ایران و روم و هند و مصر قدیم.

عرب به زن ارث نمیداد:

عرب به زن ارث نمیداد، تعدد زوجات را نامحدود تجویز میکرد، اختیار طلاق با مرد بود.

ننگین بودن دختر:

دختران را زنده به گور میکرد و از دختر ننگ داشت. در بعضی خاندان عرب، جنبه فامیل بر جنبه تأخر زن غالب میشد و زن احترام پیدا میکرد.

در بعضی عادات مانند امم متمدنه عمل میکردند و در بعضی مانند ملل وحشیه.

معبود بودن مرد:

مانند ایران و روم برای زن در حقوق استقلال قائل نبودند، او را در امور اجتماعی- مگر استثناء- شرکت نمیدادند و مانند وحشیان مرد حکم معبود زن را داشت.

از همه آنچه گذشت چنین نتیجه گرفته میشود:

١. همه این امم یا زن را در ردیف حیوانات و مملوکات میشمردند و یا لااقل زن استقلال نداشت و تحت قیمومت مرد بود، نظیر بچه. استقلال را برای زن مضر میدانستند.

٢. زن را ابزار اجتماع میدانستند، نظیر بردگان یا حیوانات اهلی، جزء اجتماع نمیدانستند.

٣. زن اولًا و بالذات از حقوق محروم بود مگر به مقداری که انتفاع او از آن حقوق به نفع مرد بود.

٤. اساس رفتار مرد با زن بر اساس غریزه استخدام بود لاغیر.

زن در قوانین اسلام:

اما اسلام درباره زن چه چیزی ابداع کرده است؟ (مرحله پنجم) کلمه زن در اثر رفتار بدی که در امم گذشته شده است مرادف شده با ضعف و پستی. کلمه زن وسیله ملامت ترسوها و ضعیفها و پستها و خوارهاست.

شاعر عرب میگوید: