یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٥ - زن - حکومت و قوامت مرد بر زن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٤٥

زن پی بردهاند و در این قسمت نکات دقیقی را متعرض شدهاند، مخصوصاً در جهاتی که مربوط به پیوند و اتصال مرد و زن است از قبیل اینکه دل نرم زن مرد دلیر و توانا میخواهد و قلب نیرومند مرد زن لطیف و نرم. اما به نظر ما به یک نکته اساسی حقوقی که از همین گفتهها استنتاج میشود توجه نکردهاند و آن نکته همان است که در جلسه مورخه .../ ٣/ ٤٥ در جلسه پزشکان گفتیم که اجتماع منزلی برخلاف اجتماع مدنی، طبیعی است و اجتماع طبیعی از لحاظ حق حکومت و وظیفه اجرایی با اجتماع مدنی متفاوت است و ایندو با یکدیگر از این لحاظ قابل مقایسه نمیباشند.

این دانشمندان این تفاوتهای طبیعی را ذکر کردهاند اما در این باره بحث نکردهاند که این تفاوتهای طبیعی، اجتماع خانوادگی را دارای حقوقی مغایر با حقوق اجتماع مدنی میکند.

١٩. عطف به ورقههای تفاوت مرد و زن، تفاوتهای زن و مرد بر دو قسم است: بعضیها به پیوند و اتصال زن و مرد با یکدیگر مربوط نیست مثل قدرت علمی و صنعتی، مخصوصاً قدرت ابتکار، و بعضی از آنها به این اتصال مربوط است. آنچه مربوط است به این پیوند، طوری است که پیوند را محکمتر میکند.

٢٠. شاید بشود گفت تمام اختلافات مرد و زن مربوط است به جنبههای خانوادگی و اتصال و وحدت مرد و زن؛ یعنی تمام اختلافات، عامل وحدت و یگانگی است. حتی عدم قدرت ابتکار شاید از همین راهها توجیه شود. تأمل شود.

٢١. خلاصه بحث .../ ٣/ ٤٥ در جلسه پزشکان:

اسلام در اجتماع خانوادگی حق حکومت را به مرد داده است.

در اجتماع مدنی حکومت فردی مردود است. در اجتماع مدنی حکومت عادلانه آن است که حکومت مردم بر مردم باشد، اما اینکه افرادی بدون انتخاب افراد دیگر بر آنها حکومت کنند ظلم است و عقلًا جایز نیست و قابل استثنا نیز نمیباشد. قرآن نیز این اصل را تأیید کرده است: ان اللَّه یأمر بالعدل و الاحسان ... متکلمین و فقها این