یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٤ - زن - فلسفه مهر و انفاق

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٢٣٤

به میل و هوس مرد نباشد، اساساً صداق و مهر فلسفه وجودی خود را از دست میدهد و دیگر لازم نخواهد بود.

علیهذا فرق نظر این نویسنده با نویسنده کتاب انتقاد قوانین اساسی و مدنی و کیفری ایران این است که این نویسنده فلسفه مهر را تضمین در مقابل حق طلاق میداند ولی آن نویسنده مهر را ناشی از حس مالکیت مرد میداند، هرچند او نیز احیاناً تصریح میکند که مهر به هرحال در وضعی که زن استقلال اقتصادی ندارد تضمین و تأمینی است برای زن.

٤٤. درباره چند مطلب باید بحث شود:

الف. فلسفه پیدایش مهر از ابتدا و اینکه در چه زمانی پیدا شده و برای چه پیدا شده.

ب. قوانین امروز دنیا درباره مهرچه کردهاند؟

ج. از مجموع قوانین اسلام و از تعلیلات آیات و روایات درباره فلسفه مهرچه استنباط میشود؟

د. وضعی که مردم جاهلیت داشتند از این لحاظ و قدمهایی که اسلام برای بهبود و اصلاح حال زن از این نظر برداشت.

٤٥. باید بدانیم این چیزهایی که درباره فلسفه مهر از ابتدا گفته شده فرضیههایی بیش نیست. ما اجبار نداریم حدسیات و فرضیههای آنها را از روی تقلید و تعبد بپذیریم.

به عقیده ما پیدایش مهر و صداق نتیجه تدبیری است که طبیعت درباره تعدیل روابط زن ومرد به کار برده است. چنانکه در ورقههای تفاوت زن و مرد گفتیم، در طبیعتْ مرد شهوانیتر از زن آفریده شده است. در روایات کافی و فقیه آمده است که مرد از زن شهوانیتر نیست بلکه زن شهوانیتر است، لکن مرد اسیرتر و بیطاقتتر است در مقابل این احتیاج و زن صبورتر و متحملتر. این جهت به علاوه احساس حیا و آزرم و خودداری ظریفانه زن و به علاوه اینکه زن مظهر جمال و زیبایی و غرور و مناعت، و مرد مظهر عشق ورزی و