یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٥ - خانواده

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٦٥

همان طوری که در نمره ٨ گفتیم قدرت مطلقه محکوم و مردود است- در محیط خانواده نسبت به فرزندان نیز مطرود و مردود است.

اما نباید خیال کرد که لازمه دموکراسی و احترام به آزادی اطفال این است که از ارشاد و هدایت و احیاناً از تشویق و اظهار دلتنگی از آنها نیز در موارد مربوط به تربیت خودداری شود، چنانکه یکی از مدعیان دموکرات منشی گفته بود: من دو دختر دارم که یکی از آنها نماز میخواند و روزه میگیرد و دیگری نه نماز میخواند و نه روزه میگیرد. من نه به نمازخوان گفتهام چرا نماز میخوانی و نه به نمازنخوان گفتهام چرا نماز نمیخوانی؟.

در چه چیزها باید آزادی داد و در چه چیزها نداد:

علت این طرز فکر این است که نماز خواندن و نخواندن را امری مربوط به سلیقه شخصی و ذوق شخصی از قبیل انتخاب غذا و لباس و رفیق میدانند که برای هرکسی در این امور آن چیزی خوب است که مطابق ذوق و سلیقه شخصی خودش باشد، یعنی یک امر مشترک خوب وجود ندارد که همه باید خود را با آن تطبیق دهند بلکه هرکسی باید آنچه را خود شخصاً میپسندد انتخاب کند. مردم در عین اشتراک، اختلاف دارند. در اصول و کلیات باید مشترک باشند ولی در جزئیات اختلاف دارند و نمیتوان اختلاف آنها را از میان برد.

مردم از لحاظ انتخاب رنگها برای لباس یا اتاق یا درهای عمارات یا اتومبیلها متفاوتند؛ از لحاظ انتخاب فرم اتومبیل، استیل ساختمان و رشتههای کار و کسب، رشتههای علمی و تخصصی، انواع غذاها، انواع عطرها، انواع موسیقیها متفاوتند؛ از لحاظ انتخاب افراد برای دوستی یا ارادت، انتخاب استاد یا خطیب و غیره متفاوتند [١].

امور غیر الزامی:

همه اینها اموری هستند که خوب آن است که ذوق خود شخص آن را بپسندد، همان طوری که برای حیوان علفخوار مثل اسب علف خوب است و برای گوشتخوار مثل سباع و بعضی طیور (جوارح) گوشت خوب است. برای هر فردی آن رنگ و آن شکل و آن آواز و