راست نماز مى‌گزارند معتقدند كه جهت قبله در حرم مطهر متمايل به راست؛ يعنى متمايل به غرب است و كسانى را كه مستقيم نماز مى‌خوانند؛ يعنى قريب به اتفاق مردم را ، در اشتباه مى‌دانند. در كتابى هم كه اخيراً حرم مطهر علوى منتشر كرده آمده است كه با توجه به تشخيص قبله به وسيله خورشيد در دو روز از سال، اين روش در حرم مطهر آزمايش و معلوم شد كه قبله حرم به سمت راست منحرف و متمايل است. (١)

اكنون سخن اين است امروز كه به بركت راه دقيق و قطعاً بى اشكال و بسيار آسان تشخيص قبله كه از ابداعات و ابتكارات فخر شيعه، خواجه نصيرالدين طوسى (قدّس سرّه القدّوسي است) (٢) به هيچ روى سزاوار و پسنديده نيست كه جهت قبله حرم مطهر در هاله‌اى از ابهام و شك و ترديد و سبب بدبينى زائران دلباخته حضرت اميرالمؤمنين(ع) باشد و از زعماى قوم و مسؤولان انتظار مى‌رود هر چه زودتر جهت صحيح و قطعى قبله حرم را مشخص كنند و بهانه‌هايى از قبيل اينكه تشخيص جهت قبله از موضوعات است نه احكام و هر مكلفى به تشخيص خود عمل مى‌كند مبرّر و موجّه بى توجهى به اين موضوع خطير نيست.

بيفزايم كه از گذشته و دورانهاى دور، بحث قبله عراق محل بحث و مناقشه بسيار بوده است و از بحث استحباب تياسر در قبله عراق گرفته ـ كه در باره آن مباحثه‌اى بين محقق حلى و خواجه طوسى در گرفت ـ تا تلاشهاى شهيد ثانى(ره) (٣)

(١) مساجد و معالم في الروضة الحيدرية المطهرة، ص٥٢ ـ ٥٣، از سيد عبدالمطلب موسوى خرسان، ١٤٣٠، نشر العتبة العلوية المقدسة.
(٢) ر.ك: فقه١، مقدمه، از منشورات مركز تدوين و نشر متون درسى حوزه(متون) .
(٣) شهيد ثانى محراب مسجد كوفه را ملاك قرار داده و قبله برخى مساجد نجف و حرم مطهر را اصلاح كرده و از قضا در حرم مطهر متمايل به سمت راست و مغرب نماز خوانده و فضلاى نجف، اين نظر ايشان را پذيرفته‌اند. ابن عودى شاگرد با سابقه شهيد در اين باره گويد: «ممّا أخبرني به من الكرامات بعد رجوعه من هذه الزيارة في صفر ستّ و خمسين و تسعمائة أنّه لمّا حرّر الاجتهاد في قبلة العراق و حقّق حالها و اعتبر محراب جامع الكوفة الذي صلّى فيه أميرالمؤمنين (صلوات اللّه‌ و سلامه عليه) و وجد محراب حضرته المقدسة مخالفاً لمحراب الجامع و أقام البرهان على ذلك و صلّى فيه منحرفاً نحو المغرب بما يقتضيه الحال، و قرّر ما أدّى إليه اجتهاده في ذلك المجال، و سلّم طلبة العلم ذلك، لمّا اتضح الأمرلهم هنالك...» (رسائل الشهيد الثاني، ج٢، ص٨٨١ ـ ٨٨٢). برخى از منابع مختلف اين بحث، از جمله مصدر سخنان علامه مجلسى و ديگران را در پانوشت همين صفحه رسائل الشهيد الثاني ياد كرده‌ام. بيفزايم كه مايكل كوك هم مقاله دقيق و مبسوطى راجع به تياسر در قبله عراق نوشته كه با نام «حديثى معمايى در باب قبله از كافى كلينى» در مجله علوم حديث، ش٥١، ص١٥٠ ـ ١٧٠ منتشر شده است.