فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠١ - همراه با دايرة المعارف فقه – اتلاف(١)
هرگاه مشركان، زنان و كودكان خود را سپر قرار دهند، برخى از فقها تيراندازى به سوى آنان را حتى در صورت بر پا نبودن آتش جنگ جايز دانستهاند، ولى در صورت عدم نياز به اين كار، تيراندازى به سوى آنها را مكروه مىدانند. اما اگر دشمن مسلمانى را سپر خويش قرار دهد، در صورتى كه جنگ شروع نشده و مىتوان بدون كشتن و تيراندازى به سوى مسلمانان اسير، بر دشمن پيروز شد، تيراندازى به سوى آنها جايز نيست. (٢٨)
شيخ طوسى (ره) در اين باره مىگويد:
در صورتى كه مشركين، در جنگ با مسلمانان اطفال خود را سپر قرار دهند و جنگ شروع شده باشد، تيراندازى به سوى آنها جايز است، اما نبايد اطفال را هدف قرار داد، بلكه بايد كسانى كه پشت اطفال پناه گرفتهاند هدف باشند، با اين حال اگر اطفال آنها مورد اصابت تير واقع و كشته شوند، ضمانى بر عهده مسلمانان نيست؛ چون در غير اين صورت جهاد و دفاع ممكن نخواهد بود. (٢٩)
صاحب جواهر نيز گفته است:
اگر دشمن در جنگ با مسلمانان، زنان، كودكان و كسانى كه كشتن آنها جايز نيست ـ مانند ديوانهها ـ را سپر خويش قرار دهد، در صورتى كه هيچ راهى براى از بين بردن دشمن جز تيراندازى به سوى آنها نباشد و جنگ نيز آغاز شده باشد، تيراندازى به سوى آنان جايز است هر چند مستلزم كشته شدن زنان و كودكان باشد، خصوصاً اگر با خوددارى از حمله به آنها بيم غلبه دشمن برود... . اما در صورتى كه جنگ شروع نشده باشد و دشمن داخل حصارى پناه گرفته و براى مصون ماندن از حمله مسلمانان، زنان، كودكان و يا مسلمانان اسير را سپر قرار داده، برخى مانند شيخ طوسى، تيراندازى به آنها را جايز مىداند هر چند گفته است: پرهيز از اين كار بهتر است ولى از ظاهر كلامش استفاده مىشود كه
(٢٨) منتهى المطلب، ج٢، ص٩١٠، (چاپ سنگى).
(٢٩) المبسوط، ج٢، ص١١ ـ ١٢.