مدافع انديشه غربى است، دلايلى عليه اسلام عرضه كند و در مقابل، از زبان جلال الدوله، به دفاع از اسلام مى‌پردازد و در اين مقام، جز هتاكى و دشنام و پاسخ‌هاى سخيف، چيزى نمى‌نگارد و درنهايت به صراحت از انديشه‌هاى كمال الدوله دفاع مى‌كند. (٩٣)

اما او فريبكارانه و براى فرار از پذيرش مسئوليت آنچه نگاشته است در حاشيه مكتوب اوّل مى‌نويسد:

اگر چه شاهزاده جلال الدوله به رد مطالب كمال الدوله جوابى بسيار پسنديده و ظريفانه نوشته است، اما جواب او از نظر نگارنده اين مكتوبات از اصل نسخه چندان شافى و كافى ننمود؛ لذا به توفيق حضرت بارى و تأييد باطن شريعت نبويّه به ردّ مطالب و خيالات فاسده كمال الدوله به موجب براهين قاطعه عقليه نقليه جواب شافى خواهد نوشت. (٩٤)

آخوند زاده، تلاش بسيار كرد كه اين كتاب را در تفليس، استانبول، هند و يا حتى پاريس به چاپ رساند، اما به علّت تندى وهتاكى فراوانى كه در آن بود هيچ كس حاضر به چاپ آن نشد؛ از اين رو نسخ خطى آن را با اين شرط كه به افراد مورد اعتماد داده شود و نام نويسنده فاش نگردد به دوستان خود مى‌داد. او در نامه‌اى به ملكم خان مدعى شد كه «رساله كمال الدوله در طهران، شورى ميان عرفاى آنجا به پا كرده است». (٩٥)

آخوند زاده دراين رساله به صراحت ـ از زبان كمال الدوله ـ به انكار خدا، (٩٦) وحى (٩٧)، جهان آخرت (٩٨) مى‌پردازد و بى پرده و صريح به پيامبر اكرم (ص) و پيشوايان معصوم (ع) هتّاكى مى‌كند و افترائاتى بر آنان مى‌بندد. (٩٩) او در نامه‌هاى خصوصى به بعضى از افراد

(٩٣) همان، ص ١٩٢.
(٩٤) همان، ص ٢٢٦.
(٩٥) همان، ص ٢٣١.
(٩٦) همان، ص ١٧٨ و ٢٠٠.
(٩٧) همان، ص ١٨٤ و ١٨٥.
(٩٨) همان، ص ١٨٢.
(٩٩) همان، ص ١٢٣، ١٤١، ٢٠٢، ٢٠٩ و ٢١٢.