مانند حبوه كه مختص به پسر بزرگتر است و زمين كه زوجه از آن ارث نمى‌برد ـ در محروميت يا عدم محروميت اين وارث از ارث خيار چند قول وجود دارد، نزديك‌ترين آنها محروميت او از ارث خيار است در صورتى كه آن مال از ملك ميّت منتقل شده باشد، پس اگر ميّت زمينى را با خيار فروخت زوجه از خيار ارث نمى‌برد، اما اگر زمينى را با خيار خريد، زوجه نيز همانند ديگر وارثان از خيار ارث مى‌برد. (٤٧)

مهم‌ترين وجوهى كه ممكن است براى اثبات محروميت زوجه از ارث خيار به آنها استناد كرد از اين قرار است:

١ ـ هرگاه زوجه از زمين هيچ ارث نبرد، از خيار فسخ آن زمين نيز هيچ ارث نخواهد برد؛ زيرا اين خيار تابع اصل زمين است. اما ارث او از بهاى آن زمين ـ بنابر قول به آن ـ فرع بر تحقق فسخ است و فسخ نيز متوقف بر ثبوت خيار براى زوجه است، در اين صورت اگربخواهيم به استناد فسخ، خيار را اثبات كنيم، دور پيش خواهد آمد.

اين وجه اگر تمام باشد، اختصاص به موردى دارد كه زمين از سوى ميّت خريده شده نه فروخته شده باشد. چند اشكال بر اين وجه وارد است:

اوّلاً، خيار تابع عين خريده شده يا فروخته شده نيست، بلكه فقط تابع عقد و متعلق به آن و از شؤون آن است، از اين رو حتى با تلف شدن عين، خيار همچنان نافذ مى‌ماند. وارث چون جانشين مورّث در همه حقوق اوست اين حق را نيز به ارث مى‌برد، از اين رو حتى در صورتى كه آنچه با خيار به مورّث انتقال يافته، قبل از مرگ او تلف شود و به وارث منتقل نگردد، باز وارث از آن خيار ارث مى‌برد.

ثانياً، برفرض كه خيار متعلق به عين وتابع آن باشد، دليلى وجود ندارد كه زوجه از همه حقوق متعلق به زمين محروم باشد؛ روايات محروميت فقط بر محروميت زوجه از ارث رقبه زمين دلالت دارند نه از همه حقوق مربوط به زمين. نه عقلاً، نه شرعاً، نه عرفاً، ميان محروميت زوجه از ارث رقبه زمين و محروميت او از حق خيار يا هر حق مالى ديگرى

(٤٧) منهاج الصالحين ـ آقاى حكيم ـ ج٢، ص٦١.