فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٦ - حدود جزع در عزادارى اهل بيت(ع) محمد تقى اكبرنژاد
شرايط تقيه برقرار نبوده است. چرا كارى را كه اهل بيت(ع) مرتكب آن نشدهاند، به ايشان تحميل مىكنيم؟
جواب از سيره اهل بيت(ع)
دو جواب از سيره اهل بيت(ع) داده شده است كه هر دو را بررسى مىكنيم:
جواب اوّل: ايشان مجبور به تقيه بودهاند حتى در برگزارى مراسم عزادارى در منزل خودشان نيز آسوده خاطر نبودند و برخى از اوقات مجبور به تقيه مىشدند. به عنوان نمونه به حكايت ذيل استشهاد شده است:
«سفيان بن مصعب عبدى مىگويد بر امام صادق(ع) داخل شدم آن حضرت فرمودند به أمّ فروه بگوييد بيايد و آنچه را [از مصائب [ بر جدش رواشد بشنود. راوى گويد: امّ فروه آمد و پشت پرده نشست، آنگاه امام فرمود: اشعارت را بخوان. من خواندم و گفتم: اى أمّ فروه اشك خودت را در اين مصيبت بريز. آنگاه امّ فروه صيحه كشيد و زنان نيز صدا به صيحه بلند كردند. امام(ع) فرمودند: مراقب در خانه باشيد. برخى از اهل مدينه پشت در جمع شده بودند [كه ببينند چه خبر است .[حضرت فردى را فرستادند و فرمودند: فرزندى از ما غش كرده بود و زنان فرياد كشيدند.»
اين روايت نه تنها مؤيد ادعاى مذكور نيست، بلكه دليلى بر رد آن است؛ زيرا اين روايت دلالت مىكند كه حتى گريه كردن و ضجّه زدن نيز مورد تقيه بوده است. به همين خاطر آن حضرات مجبور بودند كه در مجالس خصوصى و در جمع خانواده خود عزادارى كنند.
اساساً دشمنان اهل بيت(ع) كارى به شكل و يا كيفيت عزادارى نداشتند، از نظر آنان لطم با گريه فرقى نداشت، بلكه آن چه كه برايشان مهم بود و آن را ممنوع كرده بودند، احياى نام و ياد كربلا بوده است. احياى ياد و نام كربلا در همه اشكال عزادارى وجود داشته و دارد، بنابراين اگر تقيه مانع از لطم باشد، بايد مانع از گريه كردن و ضجّه زدن نيز باشد.