فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٧ - حدود جزع در عزادارى اهل بيت(ع) محمد تقى اكبرنژاد
گذشته از اين كه اگر لطم در خفاى خانه باشد، چه منافاتى با تقيه دارد. تقيه در جايى است كه انسان در معرض ديد دشمنان قرار دارد، در مواردى كه در معرض نباشد، بايد به حكم واقعى عمل كند. در روايات بسيارى آمده كه ايشان فرمودند: ما نمازمان را در خانه مىخوانيم و سپس به مسجد رفته و با آنان نيز مانند خودشان نماز مىخوانيم.
علاوه بر اين، همه اهل بيت(ع) در شرايط تقيه نبودهاند؛ زيرا كسى مانند امام سجاد(ع) كه در ميان دوست و دشمن به شدت گريه و جزع بر أبا عبداللّه (ع) مشهور بوده است، نيز از اين اعمال انجام نداده است.
نقل است كه برخى از مواقع امام سجاد(ع) به صحرا مىرفتند و صورت مبارك را بر سنگ مىگذاشتند و به شدت گريه مىكردند، آن قدر كه وقتى سر از سنگ برمىداشتند، سنگ را با اشك ديده خود خيس مىكردند. سؤال اين است كه آيا در صحرا نيز شرايط تقيه حاكم بود؟ چرا امام (ع) به نشانه جزع و بيان شدت تألّم و درد، مبادرت به لطم نكردهاند؟
جواب دوم: ناقدان محترم از عدم لطم اهل بيت(ع)، اين گونه جواب دادهاند: «ثانياً: اين گونه نيست تمام اعمالى كه در روايات بدان ترغيب شده و از مستحبات محسوب مىشود، انجام آنها از سوى معصومان(ع) نقل شده باشد. به عنوان مثال روايات بسيارى در استحباب متعه وارد شده است، در حالى كه انجام آن از سوى معصومان(ع) حتى يك مورد هم نقل نشده است.»
در جواب از اين اشكال بايد گفت: اصل اوّليه چه از نظر عقلى و چه از نظر نقلى آن است كه ائمه(ع) قبل از امر كردن به ديگران، خود عامل به گفتار خويش باشند. اساساً سرّ اين كه خداوند انبيا را از جنس خود انسان قرار داد، همين نكته بود كه انبيا كه از جنس خود مردم هستند، به اوامر و نواهى خدا عمل كنند تا جاى بهانه براى كسى باقى نماند. گذشته از اين كه سخن مربى، زمانى تأثير گذار است كه خود قبل از ديگران عامل و معتقد به سخن خود باشد، در غير اين صورت توفيقى در تربيت ديگران نخواهد داشت.
از نظر نقلى ادله فراوانى در اين باره وجود دارد كه به اختصار به بيان برخى از آن ها اكتفا مىكنيم: