اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠
است پس میبینیم که چیزی در گذشته واجب نبود ، امروز واجب است ، چطور شده ؟ زمان عوض شده است زمان که عوض شده ، حکم اسلام هم عوض شده ؟ خیر ، حکم اسلام این است : " طبابت واجب است و هر چه هم که برای طبیب لازم است ، واجب است " ، در زمانهای مختلف آن " هر چه لازم است " تغییر میکند ، وظیفه هم به همین اندازه تغییر میکند . برویم سراغ مسائل دیگر نظیر اقتصاد وجود یک عده افرادی که اقتصاد مسلمین را بچرخانند [ ضروری است ] مثلا بدون شک تجارت به طور کلی - یعنی وساطت برای نقل کالا از تولید کننده به مصرف کننده - حال به هر شکل میخواهد باشد ، واجب است زمانی آن مقداری که مورد نیاز مسلمین بود ، با همان تجربیات عادی هم به دست میآمد یک روز دیگر آن نیازی که مسلمین دارند ، با این معلوماتی که کسی پیش دست بابایش کار کرده باشد ، به دست نمیآید ، حتی باید معلومات ریاضی به دست آورد تا بشود در دنیای امروز ، اقتصادی را چرخاند ، بنابراین امروز انجام دادن آن واجب کفایی ، مشروط به فرا گرفتن یک سلسله معلومات بسیار زیادی است ، پس باید آن معلومات را به دست آورد . مثال دیگر : قرآن میگوید : " « اعدوا لهم ما استطعتم من قوش و من رباط الخیل »" در مقابل دشمن تا آخرین حد امکان نیرو تهیه کنید زمانی بود که چهار تا آهنگر میتوانستند آن وسائل نیرو را با همان معلومات تجربی زمان خودشان تهیه کنند ، ولی یک زمان دیگر انجام این وظیفه معلومات بسیاری میخواهد ، علم ساختن بمب اتمی هم لازم است ، پس برای آنکه آن وظیفه انجام داده شود واجب است که این [ مبحث ] هم خوانده شود [ شاید بگویید ] مگر پیامبر گفت