اسلام و مقتضیات زمان 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥
میکنند و فقها هم جواب مثبت به آن میدهند [ این است که ] میگویند : " آیا تشریح میت مسلمان جایز است یا جایز نیست ؟ " مساله به این صورت مطرح است : از یک طرف ما میدانیم که اسلام برای بدن میت مسلمان احترام قائل است و میگوید هیچ چیزی که بی احترامی به آن باشد ، نباید واقع شود و تسریع در تجهیزش هم واجب است و هر چه زودتر باید دفنش بکنند ، ولی از طرف دیگر تشریح برای تحقیق علمی و درس برای دانشجو جزو ضروریات شناخته میشود و این هم امری است که از نظر اسلام لازم و واجب است ، اینجا چه باید کرد ؟ آیا به خاطر احترام میت مسلمان ، باید تشریح بدن مسلمان را تحریم کرد یا به خاطر ضرورت تشریح در طب ، باید تشریح میت مسلمان را - که همیشه فقها گفته اند حرام است - تجویز کرد ؟ جوابی که [ فقها ] داده اند ، خیلی روشن است گفته اند در صورتی که امکان تشریح بدن غیر مسلمانی باشد و نیازی به تشریح بدن مسلمان نباشد و این نیاز به آن شکل رفع میشود ، البته بدن غیر مسلمان را تشریح کنند و اگر آن نیاز رفع نمیشود ، باید بدن مسلمان را تشریح کنند باز میگویند مسلمان " مجهول الهویه " را بر مسلمان " معلوم الهویه " مقدم بدارند ، از مجهول الهویه ها انتخاب کنند چون اگر اهانتی هم هست ، به یک مجهول الهویه هم نداریم ، حتما از معلوم الهویه ها باید استفاده کنیم باز میگویند : افرادی که شخصیتشان در میان دیگران یک شخصیت اسلامی است - مثل علما و مراجع تقلید - بدن غیر او را بر او مقدم بدارند . همه اینها مساله باب تزاحم است ، و این خودش باب بسیار