ترجمه قانون در طب - ابن سينا - الصفحة ٤٠٨ - فصل نهم تشريح مهرههاى سينه
زوايد خارى مهرههاى سينهاى يك اندازه نمىباشند، زيرا آنهايى كه اعضاى شريف بدن [١] را در بر گرفته بزرگتر و از بافت محكم ترى بر خوردار است و بالهاى مهرههاى سينهاى از بالهاى مهرههاى ديگر به علت پيوند دندهها به آنها سختتر مىباشند [٢] و هفت مهره فوقانى از مهرههاى سينهاى، داراى زوايد خارى بزرگ و بالهاى پهن مىباشند تا از قلب نهايت حفاظت را به عمل آورند و چون جرم اين بخش از مهرههاى سينه در اين زمينه صرف شده (براى ايجاد تعادل) زوايد مفصلى بالاروى آنها از پهناى كوتاه ترى بر خوردار مىباشند
مهرههاى وراى مهره دهم [٣] زوايد مفصلى بالاروى آنها داراى گودىهاى پيوند (رويههاى مفصلى) مىباشند و زوايد پايين رو برآمدگىهايى از آنها بروز مىنمايد كه در گودىها خوش اندام مىگردد و زوايد خارى آن به سوى پايين كشيده مىشود و خارهاى مهره دهم، راست و سر آن مدوّر و گرزى شكل مىباشد [٤] و زوايد مفصلى بالاروى آن از هر دو كناره داراى گودىهايى بدون برآمدگى مىباشد و از بالا و پايين با هم پيوند مىخورند [٥] سپس برآمدگىهاى مهره زيرين دهم (يازده و دوازده) به سمت بالا و گودىهاى آن به سمت پايين مىباشد و خارهاى آن (خلاف مهرههاى وراى دهم) به طرف بالا برجسته مىباشد. به زودى فوايد همه آنها را يادآور مىشويم. مهره دوازدهم سينهاى فاقد بالها (زوايد عرْضى) مىباشد، زيرا آن نياز بسيار كه به لحاظ دندهها احساس مىگرديد در اين مهره منتفى مىباشد [٦] و درباره جنبه حفاظتى آنها (بالها) نيز راه ديگرى انديشه شده كه علاوه بر حفاظت، فايده ديگرى نيز بر آن مترتب است.
[١] مانند قلب، ريه و رگ جهنده بزرگ.
[٢] تا دچار شكستگى نگردند.
[٣] يعنى مهرههاى اول تا نهم سينهاى.
[٤] اين ترجمه طبق اين عبارت از نسخه مىباشد «سناسنها منتصبة مقبّبة».
[٥] در روى زوايد عرضى رويههاى مفصلى براى مفصل شدن با تكمههاى دندهاى ديده مىشود (مهره ١١T و ١٢T فاقد اين سطوح بر روى زوايد عرضى مىباشند). (ضروريات آناتومى اسنل، ص ٢٦)
[٦] زيرا دنده آخر (دنده مواج) كوچك مىباشد لذا نياز به استحكام شديد ندارد.