ترجمه قانون در طب - ابن سينا - الصفحة ٢٧٨ - مقدمه
كلى عضو به بيمارىهاى جزيى [١] آن رو آورده و در بيشتر موارد در ابتدا تعريف بيمارى، اسباب و علايم آن را بيان نموده، سپس احكام جزيى [٢] را مورد بررسى قرار دادهام، آن گاه قانون كلى درمان آن را ارائه داده و در آخر به درمانهاى جزيى به وسيله تك تك داروهاى مفرد و مركب متمايل شدهام.
بايد به اين نكته توجه داشت كه آنچه از داروهاى مفرد كه در كتاب دوم (ادويه مفرده) با استفاده از جدولها و رنگها در بيان منافع آنها در بيمارىها آوردهام [٣]- چنان كه تواى خواننده بدان آگاه خواهى شد- ديگر در كتاب سوم (بيمارىها) جز مواردى ناچيز، تكرار نكردهام و بيان منافع و روش ساخت داروهاى تركيبى را كه شايسته است در قرابادينى كه در صدد نگارش آن هستم بيايد، به كتاب پنجم (قرابادين) موكول نمودهام.
پس از كتاب سوم به تدوين مباحث جزيى بيمارىهاى عمومى كه به عضوى خاص تعلّق ندارد، رو آوردهام و در آنجا گفتارى درباره «آرايش» نيز افزودهام، روش من در اين كتاب نيز مانند كتاب پيشين (امراض جزيى) مىباشد.
با توفيق خداى متعال پس از فراغت از اين كتاب به جمع آورى كتاب قرابادين (داروهاى تركيبى) مشغول گرديدم.
اين كتاب (قانون) كتابى است كه مدّعيان پيشه پزشكى و كاربران آن از اندوختن اهمّ مباحث آن ناگزيرند، زيرا اين مطالب كمترين چيزى است كه طبيب بايد بداند و البته افزون بر اين مطالب، چيزى مضبوط و مدون نشده است؛ [٤] اگر خداى متعال عمرى دهد و دست تقدير يارى نمايد در اين خصوص كوشش ديگرى خواهم نمود.
[١] جزيى عضو مانند «رمد» كه از بيمارىهاى جزيى چشم مىباشد.
[٢] احكام جزيى در اين عبارت، بيان بيمارى در خصوص اطفال، جوانان و سالمندان مىباشد.
[٣] گويا در نسخه اصلى قانون، داروها به صورت جدولها و با رنگهاى مختلف تدوين شده كه نسخه پردازان آن را منعكس نكردهاند.
[٤] مواردى از بيمارىهاى جديد كه پيوسته در حال پيدايش است و نيز تركيب بيمارىها با يكديگر و تركيب داروها با يكديگر غير قابل ضبط و تدوين مىباشد.