ترجمه قانون در طب - ابن سينا - الصفحة ٤٣٩ - فصل ششم تشريح ماهيچههاى گونه
مىآيد و به صورت پهن به جسمى همانند غضروف [١] كه زير رويشگاه مژه كشيده شده، متصل مىگردد.
فصل ششم: تشريح ماهيچههاى گونه
براى گونه، دو حركت وجود دارد: يكى پيرو حركت فك پايين و حركت دوم با
مشاركت لب مىباشد. سبب حركتى كه براى گونه پيرو حركت عضو ديگر (فك) رخ مىدهد، ماهيچههاى همان عضو مىباشد [٢]؛ و سبب حركتى كه براى گونه همراه با عضو ديگر (دو لب) رخ مىدهد، ماهيچهاى است كه بطور مشترك براى گونه و عضو ديگر وجود دارد، و اين ماهيچه پهن كه در هر گونه تنها يكى مىباشد و به همين نام شناخته شده است. [٣]
هر يك از اين دو ماهيچه [٤] از چهار جزء تشكيل يافته است زيرا رشته (رباطى) آن از چهار محل به سوى ماهيچه مىآيد:
١. منشأ آن از سوى ترقوه و انتهاى اين ماهيچه به انتهاى هر دو لب مايل به پايين پيوند مىخورد و دهان را به سمت پايين به صورت كج مىكشاند؛
منشأ آن از سوى جناغ و ترقوه از دو طرف (چپ و راست) و رشته [٥] اين ماهيچه به صورت كج عبور مىنمايد؛ پس رشتهاى كه از راست آمده، رشتهاى را كه از چپ آمده قطع مىنمايد [٦] و از آن عبور مىكند و (در ادامه آن) رشته سمت راستى به پايين انتهاى
چپ لب پيوند مىخورد و رشته سمت چپى عكس آن عمل مىنمايد (يعنى رشته راستى را قطع و از آن عبور نموده و به پايين انتهاى راست لب پيوند مىخورد). هرگاه اين رشته
[١] جسم همانند غضروف در رويشگاه مژه تا اين كه باز شدن در همه پلك يك نواخت باشد.
[٢] ماهيچه ديگرى وجود ندارد.
[٣] به دليل پهن بودن، (ماهيچه پهن) ناميده مىشود.
[٤] هر گونه، يك ماهيچه دارد.
[٥] اين رشته از رشته اوّل پهنتر مىباشد، زيرا رويشگاه (جناغ و ترقوه) آن عريض است.
[٦] موضع تقاطع زير پوست چانه مىباشد.