توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٨ - كراهت در سمع
كرده و مىگويند:
الاغرّ من الخيل يعنى اسب پيشانى سفيد، سپس آنرا بعنوان استعاره براى هرامر واضح و روشن و ظاهرى آورده و استعمال نمودهاند
ولى در كلام اينقائل مناقشه و تأمّل است، زيرا كراهت در سمع ناشى از غرابتى است كه در كلمه مىباشد و غرابت همانست كه سابقا در تفسيرش لفظ وحشيّه را ذكر نموديم مانند دو كلمه تكأكأتم و افرنقعوا و امثال ايندو.
برخى از ارباب ادب گفتهاند:
وجه نظر در كلام قيل آنست كه كراهت در سمع و عدم كراهت راجع به خوش آواز و زشتى آن ميباشد و به نفس لفظ ارتباطى ندارند و كلام ما در فصاحت نفس لفظ مىباشد.
اين بيان و تفسير براى وجه نظر صحيح نيست، زيرا ما قطع و يقين داريم كه كلمه [جرشى] تنفّر سمعى دارد با قطع نظر از آنكه آن را با صداى خوش بخوانند يا با لحن زشت اداء كنند ولى كلمه نفس اينطور نيست.
شرح فارسى:
توضيح
كراهت در سمع
بعضى از معاصرين مصنف در فصاحت كلمه علاوه بر مذكورات قيد خلوّ از كراهت در سمع را اضافه نموده است و مقصود از آن اينست كه كلمه بنحوى اداء شود كه گوش از شنيدنش تنفّر و تبرى پيدا كند مانند كلمه [الجرشى] در كلام ابى الطّيب متنبى:
|
مبارك الاسم اغرّ اللقب |
كريم الجرشىّ شريف النّسب |