توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٩٨ - مقصود از تقوى حكم

اينست كه اساسا كلام مثبت و خالى از نفى است و يا بجهت اينستكه حرف نفى از مسنداليه مؤخر قرار مى‌گيرد پس مجموع اقسام نه قسم مى‌شود بشرح زير:

١- مسنداليه معرفه با تقديم حرف نفى.

٢- مسنداليه معرفه در كلام مثبت.

٣- مسنداليه معرفه با تأخير حرف نفى.

٤- مسنداليه ضمير با تقديم حرف نفى.

٥- مسنداليه ضمير در كلام مثبت.

٦- مسنداليه ضمير با تأخير حرفى نفى.

٧- مسنداليه نكره با تقديم حرف نفى.

٨- مسنداليه نكره در كلام مثبت.

٩- مسنداليه نكره با تأخير حرف نفى.

در مثالهائى كه حرف نفى بر مسنداليه مقدّم باشد از آن تخصيص استفاده مى‌شود اعم از اينكه مسنداليه اسم ظاهر معرفه بوده و يا ضمير و يا اساسا نكره باشد و در صورتيكه كلام مثبت و از نفى خالى بوده يا واجد ادات نفى باشد ولى از مسنداليه مؤخّر قرار بگيرد گاهى مفيد تخصيص است و زمانى مفيد تقوى چه مسنداليه اسم ظاهر معرفه بوده و چه ضمير و چه نكره باشد.

و مصنّف اين تفصيل را بطور اجمال و اشاره در متن آورده و گفته:

سكّاكى معتقد است كه تقديم مسنداليه بر مسند بدو شرط مفيد اختصاص است:

١- بتوان فرض كرد كه در اصل مؤخّر بوده و سپس مقدّم شده‌