توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩٧ - اقسام قرينه

جواب‌

چگونه مى‌توان قرينه را عقليّه دانست با آنكه بسيارى از عقلاء كه منكر مبدء هستند اين اسناد را صحيح و حقيقى مى‌دانند و بعبارت ديگر مقصود از قرينه عقليّه عقل تمام عقلاء است نه خصوص گروه خاصّى پس عبارت مذكور زائد نيست.

متن: و معرفة حقيقته امّا ظاهرة كما فى قوله تعالى‌ فما ربحت تجارتهم‌ اى فما ربحوا فى تجارتهم و امّا خفيّة كما فى قولك [سرّتنى رؤيتك‌] اى سرّنى اللّه عند رؤيتك و قوله [يزيدك وجهه حسنا اذا ما زدته نظرا] اى يزيدك اللّه حسنا فى وجهه.

شرح عربى‌ و معرفة حقيقته يعنى انّ الفعل فى المجاز العقلى يكون الاسناد حقيقة فمعرفة فاعله او مفعوله الّذى اذا اسند اليه يكون الاسناد حقيقة.

اما ظاهرة كما فى قوله تعالى‌ فما ربحت تجارتهم‌ اى فما ربحوا فى تجارتهم و امّا خفيّة لا تظهر الّا بعد نظر و تأمّل كما فى قولك سرّتنى رؤيتك اى سرّنى اللّه عند رؤيتك و قوله: